اسلام څه دی What is Islam

1. What is Islam?
Ans:  Islam is not a new religion, but the same truth that God revealed through all His prophets to every people. For a fifth of the world's population, Islam is both a religion and a complete way of life. Muslims follow a religion of peace, mercy, and forgiveness, and the majority has nothing to do with the extremely grave events, which have come to be associated with their faith.
Source: www.alim.org

2. What does Islam mean?
Ans: The Arabic word Islam simply means 'submission', and derives from a word meaning 'peace'. In a religious context it means complete submission to the will of God. 'Mohammedanism' is thus a misnomer because it suggests that Muslims worship Muhammad (peace be upon him) rather than God. 'Allah' is the Arabic name for God, which is used by Arab Muslims and Christians alike.
Source: www.alim.org

3. How do we know Islam is the truth?
Ans: 1- It is the only religion that holds Allah as One, Unique, and Perfect.
2- It is the only religion that believes in the sole worship of Allah, not Jesus, not an idol, and not an angel, only Allah.
3- The Quran does not contain contradictions.
4- The Quran contains scientific facts, which are 1300 years ahead of their time. The Quran, while revealed 1400 years ago contains scientific facts, which are only now being discovered. It is not in contradiction to science.
5- Allah has challenged the world to produce the like of the Quran. And He says they won't be able to.
6- Prophet Muhammad (peace be upon him) was the most influential man in history. In the book "The 100 most influential men in History", written by non-Muslim, the Prophet Muhammad (peace be upon him) was #1. Prophet Jesus (peace be upon him) was #3. It should be noted that even the Prophet Jesus (peace be upon him) was a prophet sent by Allah. Would Allah allow a false prophet to be so successful? No. Even the Bible refers to this in Deuteronomy 18:19. A false prophet would die!!! Yet Prophet Muhammad (peace be upon him) did not die till he completely conveyed, and taught Allah's religion.
7- He had many prophecies, and all of his prophecies have come true, or are still coming true.
Source: www.sultan.org

4. Why does Islam often seem strange?
Ans: Islam may seem exotic or even extreme in the modern world. Perhaps this is because religion does not dominate everyday life in the West today, whereas Muslims have religion always uppermost in their minds, and make no division between secular and sacred. They believe that the Divine Law, the Shari'a, should be taken very seriously, which is why issues related to religion are still so important
Source: www.alim.org

5. Do Islam and Christianity have different origins?
Ans: Together with Judaism, they go back to the prophet and patriarch Abraham, and their three prophets are directly descended from his sons-Muhammad (peace be upon him) from the eldest, Ishmael, and Moses and Jesus, from Isaac. Abraham established the settlement, which today is the city of Makkah, and built the Kabah towards which all Muslims turn when they pray.
Source: www.alim.org

6. Who are Muslims?
Ans: One billion people form a vast range of races, nationalities and cultures across the globe, from the southern Philippines to Nigeria, are united by their common Islamic faith. About 18% live in the Arab world; the world's largest Muslim community is in Indonesia; substantial parts of Asia and most of Africa are Muslim, while significant minorities are also to be found in the Soviet Union, China, North and South America, and Europe.
Source: www.alim.org

7. What do Muslims believe?
Ans: Muslims believe in One, Unique, Incomparable God in the Angels created by Him, in the prophets through whom His revelations were brought to mankind; in God's complete authority over human destiny and in life after death. Muslims believe in a chain of prophets starting with Adam and including Noah, Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob, Joseph, Job, Moses, Aaron, David, Solomon, Elias, Jonah, John the Baptist and Jesus, (peace be upon them). But God's final message to man, a reconfirmation of the eternal message and a summing-up of all that has gone before was revealed to the Prophet Muhammad (peace be upon him) through Gabriel.
Source: www.alim.org

8. Who is Allah?
Ans: Allah means God. It is a personal name, which Allah calls Himself in the Quran. That is where it originates. It can also be found in an Aramaic copy of the Bible, and even Christian Arabs say Allah.
Source: www.sultan.org

9. Does Allah look like us?
Ans: No, Allah is perfect. He is not like any of His creations. A Muslim does not say a single thing about Allah other than what Allah says about Himself. Allah is Perfect and Unique.
Source:  www.sultan.org

10. What does it mean to believe in Allah?
Ans:  To believe in Allah means to believe in total perfection, and uniqueness.
It means to believe in His prophets because they are His, and He sent them. We can not pick and choose. A Muslim must believe in all the prophets of Allah.
It means to believe in the Angles! We must love them all. We cannot hate an Angel say, for example, Michael to whom rain and the vegetation of the Earth are attributed or Gabriel to whom revelation (bringing down the scriptures to the prophets) is attributed.
It means to believe in Allah's predestination of good and bad.
It means to believe in the last day: The day of Judgment.
Source: www.sultan.org

11. Can we see Allah?
Ans: Allah is not like the sun. Anyone can see the sun. But Allah is the most beautiful. Nothing is as beautiful as Allah. Actually looking at Allah is the greatest pleasure of the people in Paradise. This pleasure Allah does not give anyone but the believers.
Source: www.sultan.org

12. Does Allah see us?
Ans: Allah sees us and knows everything about us. He knows us better than we know ourselves. There is not a leaf on a tree that blows away, or stays in its place except that He knows it. There is not a dry spot, nor a wet spot, nor a grain in the depths of the earth except that Allah knows it.
Source: www.sultan.org

13. Does Allah answer my prayers?
Ans: We know that Allah answers all the prayers of the believers. This can be in 4 ways:
1- Getting what we ask for!
2- Getting something as good or better!
3- Being spared something bad that would have happened otherwise.
4- Being rewarded on the day of Judgment with a much greater reward than what we were asking for on earth.
Source: www.sultan.org

14. When does Allah not answer our prayers?
Ans: 1- When it is bad for us!
2- When we ask, but not from our heart!
3- When we say: I asked and asked and He did not answer.
4- When we eat or drink unlawful food i.e. pork, wear unlawful clothes or use or posses property that was earned either through interest from the bank or that was stolen.
Source: www.sultan.org

15. What can I ask of Allah?
Ans: Any thing, but don't ask Him to do things like make you a prophet because He has already said that there will be no more prophets. You can ask Allah for guidance, meaning you can ask Him to show you the correct religion.
Source: www.sultan.org

16. Who is Muhammad (peace be upon him)?
Ans:  Muhammad (peace be upon him) was born in Makkah in the year 571 A.D., at a time when Christianity was not yet fully established in Europe. Since his father died before his birth and his mother shortly afterwards, so he was raised by his uncle from the respected tribe of Quraish. As he grew up, he became known for his truthfulness, generosity and sincerity so much that he was sought after for his ability to arbitrate in disputes. The historians describe him as calm and meditative. Muhammad (peace be upon him) was of a deeply religious nature, and had long detested the decadence of his society. It became his habit to meditate from time to time in the Cave of Hira near the summit of Jabal al-Nur, the Mountain of Light near Makkah.
Source: www.alim.org

17. How did Muhammad (peace be upon him) become a prophet and a messenger of God?
Ans: At the age of 40, while engaged in a meditative retreat, Muhammad (peace be upon him) received his first revelation from God through the Angel Gabriel. This revelation, which continued for twenty-three years, is known as the Quran.
As soon as he began to recite the words he heard from Gabriel, and to preach the truth that God had revealed to him, he and his small group of followers suffered bitter persecution, which grew so fierce that in the year 622 God gave them the command to emigrate. This event, the Hijrah, 'migration', in which they left Makkah for the city of Madinah some 260 miles to the north, marks the beginning of the Muslim calendar.
After several years, the Prophet (peace be upon him) and his followers were able to return to Makkah, where they forgave their enemies and established Islam definitively. Before the Prophet (peace be upon him) died at the age of 63, the greater part of Arabia was Muslim, and within a century of his death Islam had spread to Spain in the West and as Far East as China.
Source: www.alim.org

18. What is the Quran?
Ans:  The Quran is a record of the exact words revealed by God through the Angel Gabriel to the Prophet Muhammad (peace be upon him). It was memorized by Muhammad (peace be upon him) and then dictated to his companions, and written down by scribes, who crosschecked it during his lifetime. Not one word of its 114 Surahs, has been changed over the centuries, so that the Quran is in every detail the unique and miraculous text which was revealed to Muhammad (peace be upon him) fourteen centuries ago.
Source: www.alim.org

19. What is the Quran about?
Ans: The Quran, the last revealed Word of God, is the prime source of every Muslim's faith and practice. It deals with all the subjects which concern us as human beings: wisdom, doctrine, worship, and law, but its basic theme is the relationship between God and His creatures. At the same time, it provides guidelines for a just society, proper human conduct and an equitable economic system.
Source: www.alim.org

20. Are there any other sacred sources?
Ans: Yes, the Sunnah, the practice and example of the Prophet (peace be upon him), is the second authority for Muslims. A Hadith is a reliably transmitted report of what the Prophet (peace be upon him) said, did, or approved. Belief in the Sunnah is part of the Islamic faith.
Examples of the Prophet's sayings
The Prophet (peace be upon him) said:
'God has no mercy on one who has no mercy for others.'
'None of you truly believes until he wishes for his brother what he wishes for himself.'
'Powerful is not he who knocks the other down, indeed powerful is he who controls himself in a fit of anger.'
(From the Hadith collections of Bukhari, Muslim, Tirmidhi and Baihaqi.)
Source: www.alim.org

21. Who is Jesus to us?
Ans: Jesus (peace be upon him) is a true prophet, sent by Allah like Moses, Abraham, Lot, Noah, Jonah, Joseph, etc (peace be upon them).
Source: www.sultan.org

22. Who were the parents of Jesus (peace be upon him)?
Ans: Jesus is the son of Virgin Mary and he had no father. Allah created Jesus.
Source: www.sultan.org

23. Can Jesus (peace be upon him), or Muhammad (peace be upon him) be worshipped?
Ans: No, Allah does not accept that a prophet, a person, an angel, a cow, a stone, or anything be worshipped in place of Him or even along with Him. Worship must be to Allah, the Creator of them.
Source: www.sultan.org

24. Is Allah the same as what Christians call "the father"?
Ans: Allah is the Creator, who Jesus (peace be upon him) worshipped. He is the Creator who spoke to Moses and split the sea for Moses and his followers. That is Allah. But Allah tells us: "Say Allah is one, He is Perfect, He has never begotten, nor was He begot, and there is no one equal to Him."
Source: www.sultan.org

25. Is there a trinity in Islam?
Ans: No. Allah is one and perfect.
Source: www.sultan.org

26. Can anyone become a Muslim?
Ans: Yes anyone can. There are two declarations, which are necessary:
1- To bear witness that no one deserves to be worshiped except Allah.
2- To bear witness that Prophet Muhammad (peace be upon him) is the Messenger of Allah.
This makes a person Muslim. But it should be said in Arabic. Next a person takes a shower and s/he is a Muslim.
Then what?
After a person becomes Muslim s/he is taught about prayers, fasting, alms to the poor, and pilgrimage. These are the pillars of Islam.
Then what?
Muslims are brothers and sisters. A Muslim should love for his brother or sister what s/he loves for him/herself. Allah's wealth does not run out and Allah can provide for us all. We pray for each other, and love each other, and love for our brothers and sisters what we love for ourselves.
Source: www.sultan.org

27. What about someone who has never heard of Islam?
Ans: Allah is the most just. It is inconceivable to perceive of anyone acting with more beneficence than Allah. Allah is the most just and in the Quran He said: "We will not punish without sending someone to warn you". The "We" here is the majestic we used in Arabic. So if a person never heard about Islam, and was never warned clearly, Allah would have a special test for that person that He knows is equal to the chance that person would have had on earth.
Source: www.sultan.org

28. When is the Day of Judgment?
Ans: Only Allah knows.
Source: www.sultan.org

29. Are there signs for the day of Judgment?
Ans: Plenty, plenty, plenty. Many have already occurred.
To name a few:
*Objects will begin to talk.
*There will be much killing. The killer won't know why he killed, and the person that was killed won't know why he was killed.
*The Antichrist will come.
*Prophet Jesus (peace be upon him) son of Mary will return.
*Gog and Magog will be set free.
The sun will rise from the west (after this sign there can be no more repentance).
Source: www.sultan.org

30. What is it that keeps us from entering Heaven?
Ans: Worship of anyone other than Allah is the greatest sin. It is called shirk, and this is not forgiven except through repentance.
Source: www.sultan.org

31. What about non-Muslims do; they go to heaven?
Ans: Allah only accepts Islam. He says in the Quran: "Whoever seeks a religion other than Islam it won't be accepted of him, and he will be one of the losers in the hereafter". I would rather lose anywhere, but not lose in the hereafter. This is because hellfire is eternal. It never ends and we never die when we go there, if we go there.
Source: www.sultan.org

32. Do we believe that Allah created the heavens and earth in 6 days?
Ans: Yes, we do.
Source: www.sultan.org

33. Do we have free will?
Ans: Yes, of course. Allah does not punish us for something we did not do on our own. But at the same time, our will is not inspired of Allah's will. We cannot do anything if Allah does not allow it. In other words nothing goes on in Allah's kingdom without His will.
Source: www.sultan.org

34. Did Allah create evil?
Ans: Yes, Allah created the good and the bad. Whatever bad happens to us is due to our sins. We sin and Allah pardons much of what we do; however, when something bad happens to us it is our fault, and we are to blame. Bad things that happen to a person are a chance for that person to reflect and ask: "Why is this happening to me?" A chance for a person to return from his sin and obey and worship Allah.
Source: www.sultan.org

35. Who are my best friends?
Ans: Your best friends are the ones that care where you go after you are dead. This is how the prophets acted. They cared that we go to heaven, even if it meant some hardship on earth.
Source: www.sultan.org

36. Who is my worst enemy?
Ans: That would be the devils, whether they are human devils (evil people), or Jinn devils (like Iblis). The Arabic word for a devil is Shaytan (similar to Satan). Satan wants us all to go to hell. He wants us to be bad on earth. Whether we get rich or do lots of wrong things that we appear to enjoy, he does not care that, but he wants to make sure we don't go to heaven.
Source: www.sultan.org

37. Do bad things happen to the believers (good people)?
Ans: Yes, they do. But they appear bad to the believers because they are things people don't like. Who likes breaking a leg? However, when a bad thing happens to a believer this believer is patient. He praises Allah in all circumstances. He knows Allah does not decree something unless it is for his own good.
Source: www.sultan.org

38. Why is the family so important to Muslims?
Ans: The family is the foundation of Islamic society. The peace and security offered by a stable family unit is greatly valued, and seen as essential for the spiritual growth of its members. A harmonious social order is created by the existence of extended families; children are treasured, and rarely leave home until the time they marry.
Source: www.alim.org

39. What about food?
Ans:  Although much simpler than the dietary law followed by Jews and the early Christians, the code which Muslims observe forbids the consumption of pig meat or any kind of intoxicating drink. The Prophet Muhammad (peace be upon him) taught that 'your body has rights over you', and the consumption of wholesome food and the leading of a healthy lifestyle are seen as religious obligations. The Prophet (peace be upon him) said: 'Ask God for certainty [of faith] and well-being; for after certainty, no one is given any gift better than health!'
Source: www.alim.org

40. What is the Kabah?
Ans: The Kabah is the place of worship, which God commanded Abraham and Ishmael to build over four thousand years ago. The building was constructed of stone on what many believe was the original site of a sanctuary established by Adam. God commanded Abraham to summon all mankind to visit this place, and when pilgrims go there today they say 'At Thy service, O Lord', in response to Abraham's summons.
Source: www.alim.org

41. Who are amongst the people that must fast in the blessed month of Ramadan and those that are not obliged to fast in this month?
Ans: Those who must fast: All mature and sane Muslims, male and female. Those who are exempted: The sick, the travelers, too old to fast, women in child birth, women with periods, pregnant women whose heath is endangered, breast feeding women whose health is endangered.
Source: www.islamicvoice.com

42. What facts about the month of Ramadan have been related by Hadith in regards to what takes place related to heaven and hell?
Ans: The gates of heaven are opened and the gates of hell are shut.
Source: www.islamicvoice.com

43. What is one of the Sunnahs when a Muslim, for a valid reason cannot keep fast?
Ans: Not to eat in the presence of a fasting person. Repay it by fasting the number of days missed after Ramadan or give kafaarah equal to the amount of one Sadaqa tul Fitr in charity to the poor for each day missed.
Source: www.islamicvoice.com

44. What connection does the Holy Quran and the blessed month of Ramadan have that makes the month very important and sacred?
Ans: The Holy Quran was revealed in Ramadan.
Source: www.islamicvoice.com

45. It is said that the odor of a fasting Muslim is more fragrant to Allah Subhanahu wa Ta`ala than what?
Ans: Musk.
Source: www.islamicvoice.com

46. Is there a Hajj Akbar?
Ans: If Arafat is on a Friday, then many describe it as Hajj Akbar (Big Hajj). There is no big or small Hajj. There is only one Hajj. Every year is Hajj Akbar. The 10th day of Dhul Hijja is described in The Holy Quran as Yaum-ul-Hajjil-Akbar.
Source: www.hajtips.com

47. Is it a requirement to enter Masjid Haram from the Baab as-Salaam entrance?
Ans: There is no such requirement. You can enter from any of the many gates.
Source: www.hajtips.com

48. Can I smoke when I'm in Ihram?
Ans: Try to give up this habit for the good of your health and the well-being of your family. Many chain smokers have returned from the Hajj as non-smokers for good. Alhamdulillah.
Source: www.hajtips.com

49. When I stone the Jamaraat, is it necessary to hit the target?
Ans: It is acceptable if the stone falls into the circle without hitting the target.
Source: www.hajtips.com

50. Can I perform Hajj every year?
Ans: Performing the Hajj ONCE is compulsory for Muslims who are financially and physically able to do so. There is no rule prohibiting anyone from performing the Hajj more than once. If you plan to perform it yearly, you are obviously financially well endowed. You should consider the following:

A: There are numerous things you can do to walk in the way of Allah. Consider contributing your Hajj trip funds to uplift downtrodden Muslims.

B: With nearly 3 million people converging in The Holy Land to perform the Hajj, the Saudi authorities have understandably imposed Hajj quotas. Have a heart for those waiting in line to perform the Hajj for the first time. Allow a reasonable time gap before going to perform the Hajj again.

Source: www.hajtips.com

51. Is it a must for a wife to seek her husband's permission to perform the obligatory Hajj?
Ans: Yes. A husband is strongly advised not to object as his wife is seeking permission to perform a duty commanded by The Almighty. Obedience to the command of The Almighty supercedes everything else, including a husband's objection.
Source: www.hajtips.com

52. What is the ruling on aborting a pregnancy in the early months (1-3) before the soul is breathed into the fetus?
Ans: 1- It is not permissible to abort a pregnancy at any stage unless there is a legitimate reason, and within very precise limits.
2- If the pregnancy is in the first stage, which is a period of forty days, and aborting it serves a legitimate purpose or will ward off harm, then it is permissible to abort it. But aborting it at this stage for fear of the difficulty of raising children or of being unable to bear the costs of maintaining and educating them, or for fear for their future or because the couple feel that they have enough children – this is not permissible.
3- It is not permissible to abort a pregnancy when it is an ‘alaqah (clot) or mudghah (chewed lump of flesh) (which are the second and third periods of forty days each) until a trustworthy medical committee has decided that continuing the pregnancy poses a threat to the mother’s wellbeing, in that there is the fear that she will die if the pregnancy continues. It is permissible to abort it once all means of warding off that danger have been exhausted.
4- After the third stage, and after four months have passed, it is not permissible to abort the pregnancy unless a group of trustworthy medical specialists decide that keeping the fetus in his mother’s womb will cause her death, and that should only be done after all means of keeping the fetus alive have been exhausted. A concession is made allowing abortion in this case so as to ward off the greater of two evils and to serve the greater of two interests

 

ادامه نوشته

په نوکیا موبایل کی دمس کالو څخه مخنوی

 

 

په Nokia موبايل کې د مس کالو (Miscall) څخه مخنوي.


زيات خلک له ډيرو مس کالو (Miscall) له امله خپل موبايل بندوي او يا خپل Sim بدلوي خو که چيری تاسو دغې مشکل سره مخامخ شوي خپل موبايل مه بندوي او يا نوي سيم کارت مه اخلي بلکې لاندي لار وټاکې.

١. Menu ته لاړشي Contacts وټاکې.
٢. کله چې مو Contacts مينو ته ځان ور وراسوو نو د مينو په اړولو سره No. Screening ته ځان ور ورسوي او Select يې کړي.
٣. اوس Ok بټن ته فشار وکړي تر څو Options خلاص شي.
٤. Add Number خوښ او پر OK تڼۍ فشار وکړي.
٥. په دي برخه کې اوس هغه لمبر وکړي کوم چې مو تنګول غواړي.
له دي وروسته د ورکړي شوي لمبر زنګونه ستاسو موبايل ته نه راځي.....

پی نومه فولډر یا فایل جوړول .

بې نومه فولډر يا فائل جوړول.


په کمپيوټر کې کولې شو چې يو فائل يا فولډر بې نومه جوړ کړو يعنی د فائل ايکون (انځور) به وي خو نوم به يې نوي.د جوړولو لپاره په لاندي لار ګامونه اوچت کړي.
١. يو فولډر يا فائل باندي Right کليک وکړي او Rename وټاکې.
٢. اوس پخوانی نوم پاک کړي او د کيبورډ څخه Alt بټن ونيسی او ورپسی، د لاندي کوډونو څخه يو کوډ ورکړي.

255
0160

٣. د کوډ ورکولو څخه وروسته انټرکړي. وبه ګوري چې ستاسو فولډر يا فائل به بې نومه وي.

MS . Word مایکرسافټ وورډ زده کړه او خاصی ......


MS, Word ورډ ورډ  د مايكروسافت افس د پروګرامونوله جملې څخه يو پروگرام دى, چې ددې په مټ  (وسيله) كولاى شو ليك, مضمون, كتاب، اخبار، مجله او دېته نور ورته څيزونو ليكنه او سكښتنه (ډيزاين) وكړواوهمدا رنګه دفتري او اداري كارونه پرې تر سره كړو. ورډ پروګرام د نورو په څېر ځانته كړنلارې لري، په لاندې كرښو كې به هڅه وكړو، چې هره Menu (غورنۍ) او پكې د هغې ټول Commends يا بولۍ په غوره توګه شرحه كړو، لنډيز: پدې پروگرام كې به په لاندې سرټكو باندې خبرې وكړو: Alt + F   Alt + H   Alt + W   Alt + A   Alt + T   Alt + O   Alt + I   Alt + V   Alt + E   File Menu   دوتنه                                                    Edit Menu   سمون View Menu   ليدون                                                    Insert Menu   ننويستل Format Menu   بڼه Tools Menu   توكي Table Menu   لښتيال Window Menu   كړكۍ Help Menu   مرسته File Menu   (دوتنې غورنۍ)   New (نوى) ددې په وسيله نوې پاڼه پرانيځو. په ورډ پروگرام كې د نوې پاڼې (New) د پرانستې لپاره لاندې طريقې لرو (1)                                                 په كليدړه كې په  Ctrl + N سره (2)                                                 له توكپټې Toolbar څخه، چې د ورډ پاڼې په سر كې قرار لري. (3)                                                 له دوتنې غورنۍ File Menu څخه خو: لومړى (2-1) دوه حالتونه په خپل مينځ كې سره هېڅ توپيرنه لري, خو دريم حالت له لومړنيودووحالتونوسره لږ څه توپير لري، هغه دا، چې په دريم حالت كې موږ ته يوه كړكۍ راځي پدې كړكۍ كې يو لړ  چمتو شوې او سكښتل شوې كوندې Templates)) مخې ته راځي په هغه كې موږ د ځان لپاره يوه بېلګه غوره او خپل كار پكې كولاى شو. د بېلګې په توگه د ژوند ليك CV كونده دا كونده را اخستى شو او په همدې ډول خپل ژوند ليك CV تيارولاى شو. (1)      تګلاره: كله مو، چې د  دوتنې څخه د پاڼې د نويولو امر وركړ، پدې سره به يوه كړكۍ يا Box راشي ,Blank Document تش لاسوند ټاكو په (نوې جوړه كړه) Create New كې ورته Template انتخابوو او( هوكې) OK وركوو بياكولاى شو، چې خپله رسمي پاڼه جوړه كړو اوSave ( خوندي) يې كړو ډوله خپلي رسمي پاڼې څخه دتل لپاره كاراخستلاى شو. (2)      تګلاره: لومړى د خپل ځان لپاره يوه پاڼه ډيزاين او سكڼو اوهغه Save (خوندي) كوو كله، چې مو دوتنې ( File) ته نوم وركړ، په Save As Type كې ورته Template Document انتخابوو اوپه File Name (دوتنې نوم) كې ورته دوتنې  نوم وركوو په دواړو صورتونوكې زموږ فايل جوړېږي  اود تل لپاره ترې كاراخستلاى شو. Open  ( پرانستل) پدې بولۍ (Command) سره د كمپيوټـر زړې دوتنې  پرانستل كېږي، موږ كولا ى شو، چې يوفايل په بېلابېلو طريقوسره پرانيڅو: (1)                                                Ctrl + O له كليدړې (Keyboard) څخه (2)                                                له File Menu څخه(دوتني غورنۍ څخه) (3)                                                له Tool bar (توكپټې) څخه   كړنلاره: (1)                       Read Only يواځې لوستل ددې په وسيله كولاى شو، چې  ېوه دوتنه (File) په داسې ډول پرانيځو، چې خوهيڅ بدلون پكي نه شوراوستلاى او كه مو كوم بدلونونه او تغيرات پكي راوستل، دا به په بل نامه سره خوندي شي. (2)                       Open as Copy دډول په توګه پرانستل ددې په وسيله كولاى شو، چې د خپل فايل يوه Copy ( امسته) پرانيځو او هغه ولولواويا بدلونونه او تغيرات په كې رډولو، پدې مانا، چې زموږ د فايل اصلي نسخه نه بلكې يوه كاپي را خلاصه شي او اصلي نسخه به په خپل ځاى وي او هېڅ بدلون به پكې نه راځي. (3)                       Open (پرانستل) دديې په وسيله (مټ) په خپله اصلي دوتنه (File) پرانيستل كېږي، يانې هم خپله اصلي فايل پرانستل كېږي او هم هرڅه په كې كولاى شو. Look in (كتل) دلته هغه Directories  (لړليكونه) موجود وي په كوم كې، چې موږ خپله دوتنه (file) ساتلې وي Back (شا) ددغې ټنۍ په ټكوهلوسره په تېروشوو مرحلو بېرته ګرځو يانې واپس په شا راځو. One Level UP ددې په وسيله كولا ى شو، چې كړكۍ كې مخكې لاړ شو دبېلګى په توګه: My Document :\> Drive, My Computer, Desktop     Search the Web (ويب لټون) ددې په وسيله كولاى شو، چې دانټرنېټ په پاڼه كې پلټنه او تلاش وكړو اوخپل معلومات وگورو. Delete (ړنگول) ددې په وسيله كولاى شو، چې يوفايل ختم او له منځه يوسو. Create New Folder  ( نوې پوښۍ جوړول) ددې په وسيله كولاى شو، چې په  Document(لاسوند) كې دځان لپاره نوې (پوښۍ) Folder جوړ كړو اوخپله دوتنه File پكې وساتو.  Views (ليدنې)      دغه بولۍ د يو فايل  يا دوتنې د ليدو ه لپاره كارول كېږي،لكه List: چې په دې سره كولاى شو خپل فايلونه دلست په ډول سره وگورو. Details: (سپړنې) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل فايلونه بشپړ ومعلوماتوسره وگورو. Property :( ځانتيا) ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپلې دوتنې File ځانتياوې او خصوصيا ت وګورو. : Preview (مخليد) ددې په وسيله كولاىشو، چې دخپلودوتنو متن (نننۍ برخه) وگورو. : Arrange Icons (دانځورنو سامانول)  ددې په وسيله كولاى شو، چې خپلي دوتنې File او پوښۍ Folder او نورو څيزونو نېټې Date،كچې  Size له مخې ترتيب كړو. Tools (توكي) Find: (پيداكول) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله وركه دوتنه ومومو، File Name :( دوتنې نوم) كله، چې وغواړو خپله دوه تنه پيداكړو په File Name (دوتنې نوم) كې ورته File Name(دوتني نوم) وركوو اوپه Value ( ارزښت) كې ورته بشپړ نوم ليكو اودAdd to list  (لړته ورزياتول) تڼۍ ټكوهو(click) پدې سره  به (پوپۍ) شرطيه بكس ته اضافه كيږي اوFind Now تڼۍ ټكوهو له دې مرحلي وروسته زموږfile  (دوتنه) پيداكوي اوكه په Condition (آړ) كې مو ورته Begin with (پيل) ياEnd with (پاى)انتخاب كړى وي،  نوپه Value (ارزښت)كې ورته هغه توري وركوو، چې file(دوتنه) نوم پرې (پيل) شوې  وي اويادfile (دوتنه) نوم په هغه تورى ختم شوى ويProperty (ځانتيا) كې ورته دProperty بل كوم حالت نيولى وي لكه: Comment...Title,Company اوداسي نور... نوبياورته پهValue (ارزښت)كې هغه نوم وركوو، چې  د file (دوتنې) په Property (ځانتيا) كې مو  ورته ليكلي وي له دې وروسته ورته دAdd to list تڼۍ وهو، زموږ  امر شرطيه بكس ته اضافه كوي اودFind Now (اوس پيداكول) ټكوهولو سره زموږ دوتنه (file)پېداكوي. Include Subfolder :( څنگپوښۍ) پرمهال، چې نوموړې (بولي) Command ټاكلې وي زموږ   file (دوتنه) كه په هرڅوDirectories أ) لړليكونه (  كې وي هغه پيداكوي اوكه ټاكلې نه وي يوازې هغه فايل پيداكوي، چې په Folder (پوښۍ) كې نه وي. : Save Search (پلټون خونديكول) ددې Command (بولۍ) په وسيله كولاى شو، ديوې (دوتنې) file په اړه خپله تر سره كړې پلتنه وساتو، نوپدې صورت كې (save) ورته وايو اوتاكلى نوم  وركوو او يا د دوې دوتنې لپاره پلټنه كوو. :New Search (نوې پلټنه)ددې بولۍ (command)په وسيله خپله پلټنه نوې كوو او يا دنوې دوتنې لپاره پلټنه كوو. Look In :(كتل) پدې ځاى كى دهغه ځاى اوشي پلټنه ګورو، چې هلته مو خپله دوتنه (file) ساتلې وي. Open Search :(پلتون پرانستل) ددې په وسيله خپلې ساتل شوې پلټنې د نوم په وركولو سره پيدا كوواو بيا دopen تڼۍ په ټكوهو لو سره پرانيځو،او د همدې لړ (List) څخه كولاى شو د خپلې دوتنې نوم بدل كړو او يا يې له منځه يوسو. Delete :( ړنګول) ددې بولۍ (Command) په وسيله خپله دوتنه (file) ختموو ډوله مينځه يې وړو. Rename :( بيانومول) ددې بولۍ (command) په وسيله خپلې دوتنې يا پو ښۍ (Folder) ته بل نوم وركولاى شو. Print :(چاپ) ددې بولۍ (Command)په وسيله خپله پاڼه چاپولاى شو اوداهم په دريو لاروسره ترسره كولاى شو: 1.     Ctrl + P له كليدړې (Keyboard) څخه 2.     له File Menu څخه(دوتني غورنۍ څخه)  چاپ (print) 3.     له Tool bar (توكپټې) څخه :Add to Favorites (خواپوري ته ور زياتول) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله دوتنه (file) نوموړيDirectory  (لړليك) ته  وراضافه كړو. : Property (ځانتيا) ددې په وسيله كولاى شو، چې د خپلې دوتنې ځانتياوې (Properties) وګورو. Close :( بندول) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله پاڼه دوتنه بنده كړو، البته موږ دوتنه په بېلابېلو طريقو سره بندولى شو. (1)                                                                                    Ctrl + W (2)                                                                                    X Button (3)                                                                                    لهFile Menu  څخه (دوتنې غورنۍ) (4)                                                                                    Shift + file Menu + Close Save: (خوندي كول) ددې په وسيله كولاى شو، چې يوفايل په خپل كمپيوټركې وساتواوهم كولاى شو له لاندې مختلفوطريقوڅخه كار واخلو: (1)                                                                   په Ctrl + S باندې (2)                                                                   له Tool Bar څخه (3)                                                                   له File Menu څخه. Save version (دنسخې خوندي كول): ددې په وسيله كولاى شو، چې يوليك يامتن ته څو بيلابېلې بڼي او ډولونه وركړو. تګلاره : لومړى يوه جمله (غونډله) ليكودساري په توګه(Shahidzai Computer Institute) بيا يې سكښته (design) كوو اودساتلولپاره (Gave Version) بولۍ (command) ټكوهو، خپل نوم وركوو. Save version (دنسخې خوندي كول) او بيا هو كې (ok) كوو،ددويمې سكښتنې (design) لپاره Save As (خونديكول لكه) ته ځو اودهغه ځاى څخه (Save version) وركوو. نوموړې عمليه څو وارتكرار وو اوپه هرځل  له Save As څخه كاراخلو اويو دبل مخالف سكښتنه (Design) وركوو كله، چې و غواړو خپل جوړه شوې سكښتنه (Design)وگوروFile Menu  ته ځوډوله هغه ځاى څخه Open اوبياVersion ( نسخه) پرانيځو اوهلته، چې د هرې سكښتل (Design) شوې (file)(دوتنې)ليدل وغواړو همغه پرانيځو. Save AS (خونديكول لكه):  ددې په وسيله كولاى شو، چې يوه دوتنه (file) په څوبېلابېلو نومونوسره وساتو او ددغه بولۍ (command) نورې ځانتياوې يا غوراوي (Options) كټ مټ د (Save) په ډول دي. Save AS په دوو لارو سره تر سره كولاى شو: د دوتنې غورنۍ File Minu  او يا د F12  په وسيله. Save version (دنسخې خوندي كول) دا بولۍ (Command) په تيروپاڼوكې ياد شوى. Save As H.T.M.L Language :L   Mark  Up  :M     Text : T    Hyper :H ددې په وسيله كولاى شو، چې د خپل ليكل شوي متن لپاره پاڼه جوړه كړو.  Margins مورگې او څنډې Top (پاسنۍ):  ددې په وسيله كولاى شو، چې د خپلې پاڼې پاسنۍ  برخه دانچ،سانتي متر اوپه داسې نورو كچو سره برابر كړو، يعنې د حاشيې لپاره په كې ځاى پرېږدو. Bottom  (لاندنې): ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپلې پاڼې لاندينۍ برخې اندازه ترتيب كړو. Left (كيڼ): ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپلې پاڼې چپ اړخ اندازه وټاكو. Right (ښى):  ددې په وسيله كولاى شو، چې د خپلي پاڼې ښى لورى برابره كړو. Gutter (           ) ددې په وسيله كولاى شو، چې په خپله پاڼه دسنجاقولوګنډلو ځاى ترتيب كړو دپاڼى كوم اړخ اوپه څومره كچه، چmې وي همدلته يې برابره وو، يانې د پاڼې په هر لوري كې كولاى شو، چې د گنډلو لپاره ځاى پرېږدو. Header/Footer (سرۍ\پښۍ) دنوموړو بوليو (Commands)په انتخابولوسره كولاى شو، چې د خپلې پاڼې په برنۍ او لاندنۍ برخه كې د څه ليكلو لپاره لك: سرليكه،پته،نوم،نيټه، اويانورد خوښې څيز وليكو اوپه هرهپاڼه كې به همغه څيز راځي اودپاڼوشمېره هم دلته ترتيبيږي. Mirror Margins (څنډې ښودل):  ددې په وسيله كولاى شو، چې دوه پاڼې سره مخامخ رډولواودLift (كيڼ) پر ځاى inside (دننه) برخه راځي اودRight (ښي) لوري پر ځاى outside (د باندې) برخه راځي.  Tow pages per sheet(دوه مخه په يوه پاڼه كې) ددې په وسيله كولاى شو، چې دوه مخونه په يوه پاڼه كې رډولو، پدې وخت كې Top (بر) په Outside (د باندې) بدليږي  اوBottom (لاندې) په Inside  (دننه) بدليږي. Gutter Position (             ځاى) ددې په وسيله په پاڼه كې داستنجاق اندازې ته تغيروركوو، چې په ښي، چپ، برني او يا لاندني لوري كې راشي. : Paper Size (دكاغذ كچه) ددې په وسيله خپل كاغذ بدلوواويا دبل كاغذ اندازه نيسواوهم كولاى شو، چې د خپل كاغذ پراخوالي او اوږدوالي ته بدلون وركړو اوهم خپله كاغذ په عمودي اوافقي شكل سره جوړولى شواودDefault (تلواله) تڼۍ په وهلوسره زموږ تغيرات او بدلونونه په همېشني ډول سره پاتې كيږي، يانې هركله، چې د(word) پاڼه پرانيځو همدغه بدلونونو به هميشه وي. Paper Sours ددې په وسيله دخپل ځان لپاره دپاڼوبيلابيلې سكښتنې (Designs) انتخابوو. Layout (هډوانه)  : Section start (پيل برخه) پدې ځاى كې راز راز حالتونه دي، چې دهغې په وسيله كولاى شو، په خپل زړه د خپلې خوښې پاڼې چاپ كړو، كولاى شو يوازې طاق پاڼې او يا هم يوازې جفت پاڼې Print (چاپ)كړو.  Header/Footer (سرۍ\پښۍ) : Different odd and even page كه چېرې موږ په Section start كې  even انتخاب كړي وي اودلته ورته نوموړي كمانډ ونيسو نو بيا زموږ د پانې سرۍ او پښۍ ( Heeter and footer) په هره طاق پاڼه كې راځي،اوكه په Section start (پيل برخه) كې موورته odd   يا جفت نيولې وي نوبيازموږ سرۍ او پښۍ ( Heeter and footer) په ټولوجفتوپاڼوكې راځي اوكه موورته په Section start كې new page نيولې وي بيازموږ سرۍ او پښۍ ( Heeter and footer) په نوي پاڼى كې راځي. Different first page (بېلابېلې لومړۍ پاڼې) ددې په انتخاب كولوسره د پانې سرۍ او پښۍ (Heeter and footer) په مختلفولومړنيوپاڼوكې راځي. :Vertical alignment كه په دې ځاى كې موtop انتخاب كړي وي زموږ ليكنه دپاڼې له لومړني سر څخه پيليژې اوكه موورته bottom انتخاب كړي وي زموږليكنه دپاڼې  په وروستۍ برخه كې راځي اوكه موورته center (مركز) نيولې وي زموږليكنه دپانې له منځه پيليږي. :Line number (شميرزيانونه) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپلوكرښوته شمېرې وركړو،نوموړي بولۍ (Command) ټكوهو اوAdd line numbering انتخابوو موږ ته نور حالتونه مخي ته راځي، چې دهغوپه وسيله كولاى شوشميرې دهرې پاڼي كرښوته له (1)څخه تر(...) پوري وركړل شي اوهم كولاى شو، چې دهرفصل كرښوته بيلې بيلې شميرې وركړو اوهم كولاى شو، چې شميري له (1)څخه تر(...) پورې وركړويعنې شميري به مو دوام لري. Borders (بريدونه): كولاى شوچې خپل ليكل شوي متن ته چوكاټ وركړوبريدورته وټاكواوهم كولاى شو، چې رنګ وركړو، اندازه يې زياته اوكمه كړواودApply په وسيله كولاى شو، چې هغه لاسوند ته چې  كار پكې كوو هرې پاڼې ته بريدونه (Borders) وركړو اويايي يوازي لومړي پاڼي ته وركړو اوهم كولاى شو، چې دغه  بريد ته تغيروركړو او بېلابېل ډولونه يې راړو. Option (غوراوى) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل ليكل شوى متن ته دچوكاټ ترمنځ پاسنۍ برخې، لاندينۍ برخې، ښي اړخ  او كيڼ اړخ ته په خپله خوښه فاصله وركړواويا دغه بريد دخپل كتاب ټولو پاڼو يا په كتاب كې يوه څپركي ته او يايې هم لومړۍ پاڼې ته وركړو په Horizontal Line (افقي كرښه) باندې كولاى شو، چې له نورو جوړوشوچوكاټوڅخه كارواخلو اودShow toolbar (توكپټ ښوونه) په ټكوهولوسره موږته دچوكاټ دجوړولولپاره (توكپټه) Toolbar راكوي، چې له هغي څخه هم دچوكاټ په جوړولوكې استفاده كولاى شو. :Page Border (پاڼې بريد) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپلې پاڼى ته چوكاټ وركړو اوهم دچوكاټ لپاره اندازه په خپله خوښه سره جوړه كړو. اودApply to په وسيله كولاى شو، چې هغه فصل ته، چې موږ په كې كاركوو،هره پاڼى چوكاټ واخلي اوكه ددې فصل لومړۍ پاڼى چوكاټ واخلي،په خپله خوښه ورته دځاى انتخاب كوو. Option (غوراوى): ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل ليكل شوي متن ته دچوكاټ ترمنځ پاسنۍ برخې،لاندينۍ برخې، ښې اړخ او چپ اړخ ته په خپله خوښه فاصله وركړو اوپه Horizontal Line باندي كولاى شو، چې له نورو جوړو شويو چوكاټونوڅخه كارواخلو اودShow toolbar (توكپټ ښوونه) په كليك كولوسره موږ ته د چوكاټ د جوړولولپاره toolbar (توكپټه) راكوي، چې له هغې څخه هم دچوكاټ په جوړولوكې استفاده كولاى شو. Measure from: ددې په وسيله كولاى شو، چې يواځې متن ته چوكاټ وركړو اوكه ټولې پاڼې ته انتخاب پخپله خوښه كولاى شو. :Shading (سيورى) ددې په وسيله كولاى شو، چې يواځې د متن چوكاټ ته سيورې وركړو اوهم كولاى شو، چې دسيورې رنګ ته بدلون وركړو اوبيلابيل رنګونه وكاروو. : Print preview (مخكتنه) ددې په وسيله كولاى شو،چې خپله ليكل شوې پاڼې مخكې له چاپ څخه وګورو، دلته هم څوغراوى او انتخابونه لرو: Ctrl + F2  په له ټوكپټي څخه Tool bar له دوتنه څخه File Menu Print :(چاپ) ددې په وسيله چاپول كولاى شو، دكتاب ټولې او يا لږ پاڼى په يوه امر سره چاپ كړو. Magnifier :( زيږاند   )ددې په وسيله كولا ى شو، چې خپل ليكل شوې متن غټ اوياوړوكى وګورو. :One page ( يوه پاڼه)ددې په وسيله كولاى شو، چې له ډېروصفحوڅخه يوه پاڼه  وګورو. Multiple pages :(ګڼى پاڼې) ددې وسيله كولاى شو،چې (24) پاڼې په وړوكې اندازه وګورو له نوموړي عدد څخه زياتې نه شوكتلاي په هغه وخت كى چې موږ په هماغه  اندازه پاڼې ولرو. Zoom :(لوكول)ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله پاڼه غټه اويا وړه وګورواو په خپله خوښه اندازه وركولاى شو. :View ruler (دخط كش ښكارول)كه چېرې موپه Preview (مخكتنه) كې زياتې پاڼې نيولي وي كولاى شو دهرې پاڼې په سر ټك وهو نودنوموړي پاڼي پر سرخط كش راكوي اوهم كولاى شو، چې خط كش له منځه يوسو. :Shrink to fit (       ) ددې په وسيله كولاى شو، چې په څوصفحوكې ليكل شوي متن سره راټول كړواوځاى كم ونيسي يانې كه چېرې ديوې پاڼې دمتن يوڅوكرښې بلې پاڼى ته لاړې شى دShrink to fitپه مټ كولاى شو يوې پاڼې ته يې رډولو. Full screen :(ټوله پرده) ددې په ټكوهلو سره زموږ د فايل (دوتنې) هغه پاڼې، چې ځرى (Cursor) پكې وي دكمپيوټرپه بشپړه  پرده باندې ليدلى شو. : Close (بندول) تڼۍ په ټكوهلو كولوسره كولاى شو، چې دpreview (مخكتنه) له حالت څخه ووځواودپروګرام عادي حالت ته لاړشوهمدا رنګه د  ESC په تڼۍ سره هم كولاى شو، دpreview له حالت څخه ووځو. :Help(مرسته) دنوموړې تڼۍ په ټكوهلوسره د" ځري" سره دغه علامه راكوي (؟) دهرځاى په اړه  چې معلومات  غواړو، هملته يې كېمنډو دهغه په اړه خلاصه معلومات راكوي.  Print (چاپ): ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله دوتنه (File) چاپ (Print) كړو. په Ctrl + P له دوتنې څخه print له ټوكپټې څخه Tool bar Send to (لېږل) ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپل File دوتنه  Ms-PowerPoint اوInternet ته ولېږو. Property : (ځانتياوې) ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپلې دوتنې (File) په Property (ځانتياوو)كې معلومات وليكو(دخپلي خوښي صفات وركړو) :General (ټوليز) دلته كولاى شو، چې دخپلې دوتنې (file) ټوليز معلومات وګورو. :Summary (لنډيز)په summary (لنډيز)كې موږكولاى شو، چې دوتنه (File) عنوان،مضمون،سمبالګر،كمپني اوداسي نورګورو،اوپه Save preview  دمخكتنې ساتل. Picture (انځور) په انتخاب كولوسره دفايل دخلاصولوپه وخت كې كه دViews (ليدون)څخه (مخكتنه)Preview ونيسوبيازموږددوتنه (File) منځنۍ برخه راته ښكاره كوي اوكه نه وي انتخاب شوې بياراته Preview (مخكتنه)نه راكوي او كله متن نژدي او لرې را ښيي. :Statistics ددې په وسيله كولي شوچې دخپل دوتنه (File) نوراضافي معلومات وګورو،چې دچالخواجوړشوې دي تغيرات په كي چاراوستلي دي،چاپ شوي اوكه نه؟ اخرځل دچاپه وسيله ساتل شوې څوكرښي دي،عنوان يې څه دى؟ اوپه Statistics (    ) كې هم دپاڼو،پارګراف،اودكرښوشماره راكوي. :Custom (دوويز) په نوموړي ځاى كې كولاى شودخپلې دوتنې (File) په ځانتياوو (Propartis) كې په خپله خوښه باندې لاندني كارونه تر سركړو،پهName كې ورته مختلف اشخاص انتخاب وولكه دچاپه وسيله جوړشوې،سمبال ګر يې څوك دى، سمونګر څوك دى،دوتنه (File) شماره څوده په كومه ژبه ليكل شوى،په كوم دفترپورې اړه لري اوداسې نور... كه چېرې مودنوم په ځاى  دحروفومربوط څه نيولي وي، مثال كه نوم مونيولى وي په Type (ډول)كې ورته text (متن) نيسو اوكه په Type (ډول)كې مو ورته Document No  ټلېفون شمېره اوداسې نورڅه، چې په شمېرو پورې تړلي وي، نيولي وي بياورته په Type (ډول)كې Number (شمېره) نيسواوكه په  Name كې موورته داسې څه، چې په "هو"اونه پورې اړه لري بياورته په Type (ډول)كې Yes/No انتخاب وو،له پورتنيو، چې كوهريو ونيوه بيادAdd بټن ټكوهواوهغه په لانديني (Proparty) Box (ځانتيا بكس) كې اضافه كيږي او(ړنګول) دDelete په Battan (تكمه) سره كه وغواړوكوم يوختم كړو هم كولاى شو. Exit (وتل) ددې په وسيله كولاى شو، چې له پروګرام څخه ووځوپه دري لارو سره كولاي شو، چې له يوپروګرام څخه ووځو: ·        په X سره له ټوكپټې څخه ·        په كليدړه كې د Alt + F4 په ټكوهلو سره. ·        په دوتنې غورنۍ (File Menu) د Exit په كېكاږلو سره. Edit Menu  (سمون غورنۍ) :Undo typing (ناكول) ددې په وسيله كولاى شوكه موكوم text (متن) اوياكوم تصوير راوړي  وي ختم كړو، يانې تر سره كړى كار بېرته لرې كړو. :Redo typing (بيا كول) ددې په وسيله كولا ى شو، چې ختم شوى شو كار يا Undo شوى كار بېرته رډولو. :Cut (سكوبل) ددې په وسيله كولاى شو، چې يو نوم يايوه جمله په بشپړه توګه له يوځاى څخه بل ځاى  ته و لېږدوو. :Copy (لمېسل) ددې په وسيله كولاى شو، چې كوم  نوم، جمله اويا نور متن له يوځاى څخه بل ځاى ته Copy(ولمېسو)،يعنې لومړى كاپي شوى خط او يا انځور بل ځاى ته نقل كړو. Past : (سرېښل) ددې په وسيله كولاى شو، چې له يوځاىڅخه (copy) (ليسل) شوې اوCutگ (سكوبل) شوې متن په بل ځاى كې ونښلوو. :Past special (ځانګړې سر ښل)ددې په وسيله كولاى  شوچې يومتن په څلورو ځانګرو كړنلاسره  سرېښ كړو. :Disply as icon (1) (دانځورپه توګه ښكارول) يعنې متن دسمبول په شكل سره راوړل. :Formatted  (2) (بڼول شى) ددې په وسيله كولاى شو، چې متن روښانه شكست ډولاندې ترې كرښه رډولو. :Unformatted (3) (نابڼول سوى) كه چېري كاپي شوي متن Bold-Italic-Underline وي نوددې په وسيله كولاى شو، چې متن په عادې حالت سره رډولو. :Picture (4) (انځور) ددې په وسيله كولاى شو، چې متن په چوكاټ كې رډولو، البته په خپله خوښه يې لويولاى او وړوكى كولاى شو، خو همدلته يې په متن كې تغيرات نه راځي. كړنلاره: لومړى متن ليكوبياليكل شوى متن انتخاب (Select) كووبيايې Bold  Underline Italic (روښانه لاندې لاين كرښن) كووبيايې Copy (لمېسل) كوو اودمتن په پاى كې كليك كوو بيايوEnter   ټكوهو او Bold-Italic-Underline له مينځه وړو بيا Enter ټكوهو بيا دمتن لاندې راځو اوپاسنۍ كړنلاره يوه يوه عملي كوو. :Paste link ددې په وسيله كولاى شو، چې دددووپاڼو ترمنځ  اړيكي او ارتباط جوړ كړو. تګلاره: لومړى دوه پاڼې خلاصوو بياراځوWindow Menu (كړكۍ غورنۍ)ته هلته ورته Arrange All (ټول سمون) نيسو،زموږ پاڼې په ترتيب كيږي په لومړنۍ پاڼه كې ليكل كوو اوپاڼه تر كوم ځاى، چې زموږ  په كار وې Enter  كوو بياAll Select (ټول ټاكل)وركوو ډوليكل شوى متن Copy(لمېسو) بيا يې په دويمه پاڼه كې ټكوهواوځوPaste Special (ځانګړي سرېښل) ته اوهلته Past Link  انتخاب كوو اوOK (هوكې) وركوو دلومړۍ پا ڼې ټول متن دويمې پاڼې ته نقل كيږي كه خپلې لومړنۍ پاڼې ته راشو ډوليكل كوو زموږ ليكنه په دويمه پاڼه كې هم راځي. Paste as Hyperlink (د لوپيوند په توګه سرېښل) ددې په وسيله كولاى شو، چې د دوه خارجې پروګرامونو ترمينځ ارتباط ونيسو لكه    word او   Excel  كړنلاره: لومړى ځوبل پروګرام ته او ليكل كوو، هغه كاپي كوو اوساتو “Save”  يې بيا بيرته خپل لومړي پروګرام ته راځو اوهلته ورته په (Edit Menu)كې Past as Hyperlink ټكوهو،كومه ليكنه مو چه Copy كړي وه هغه په فعلي پاڼه كي رډولي كه په راغلي ليك باندې كليك وكړو هغه پروګرام راته خلاصوي له كوم څخه، چې مو نوموړي متن راوړى وي. :Clear (پاكول) ددې په وسيله كولاى شو، چې انتخاب (Select) شوى ځاىپاك  كړو. :Select  all ټول ټاكل ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل ليكل شوى متن، چې هرڅومره وي انتخاب(Select) كړو. Find ددې په وسيله په خپل ليكل شوي متن كې ديوتورى،جمله اويايوه كليمه پيداكولاى شو. كړنلار: لومړى په Find what (څه پيداكول) كې هغه توري ليكو كوم، چې زموږ په كاروي، اودFind Next (بل پيدا كول) په بټن باندي كولاى شو، چې يو يو تورى پيداكړو اوكه كوم تورى په بل توري بدلول غواړو، نوپه Find what (دڅه پيدا كول) كې يې ليكواوپه Replace what (دڅه پيداكول) كې ورته  هغه  تورى ليكو، چې غواړو   د هغه توري په بدل كې راشي په Replace (تڼۍ) باندې يو،يوحرف بدلوي اوپهAll Replace باندي ټول توري په يوځل بدلوي. :Search Option(دپلټنې غورواى ) :Mach case (        ) كه نوموړي (Command)بولى انتخابوويواځې هغه توري پيداكوي، چې په Find what  كې هرقسم ليكل شوي وي كه غټ وي، نو غټ توري پيداكوي اوكه واړه ورته ليكل شوي وي ، بيا واړه توري پيداكوي. Find hold word only (يوازې د نيول شوي ويي موندل ) كه نوموړي (Command)بولي ونيول شي يواځې هغه توري پيداكوي، چې دنوروتوروسره فاصله ولري. :Use  wildcards ددې په وسيله هغه توري پيداكولاې شو، چې يواوبل ته سره نزدې وي لكه :win=won :Sound Like ددې په انتخاب ولوسره هغه توري پيداكوي، چې غږونه يې سره نژدې وي لكه :Komputer and Computer  Car and Kar :Find all word from (دټولوتوريو)ددې په وسيله ټول توري پيداكولاى شو. :Format په Font كې ورته مختلف حالت نيول كيږي كه چېرې موپه كوم Design (سكښتنه) باندې يونوم يايوتورى ليكلي وي كولاى شو، چې په همغه سكښتنه باندې يې ورته وليكو اوپيدايې كړو اوپه همدې شكل لهReplace څخه هم كاراخيستلې  شو.  :Go to په نوموړي ځاىكې ورته دپاڼې شمېره ليكو او بيا همغه پاڼې ته ور تلاى شو. Links  ( پيوند) كه وغواړو، چې د دوو پروګرامونو ترمينځ اړيكي  جوړ كړو له نو همدغه كمانډ څخه كاراخلو. تګلاره: لومړى Insert Minu ته ځو اوهلته object (څيز) كېكاږو اوCreate from File  نيسو اوLink to file انتخابوو كه دفايل نوم راته ياد وي پهFile name   كې همغه نوم ورته ليكو او كه مو په ياد نه وي بيا Brows كېكاږو، پدې سره به زموږ دوتنه راته را پيدا شي.  له هرځاى څخه، چې وغواړو فايل انتخاب كوو اوInsert كليك كوو زموږ دهمغه فايل سره رابطه جوړېږي،بېرته Edit مينوته راځو اوLink انتخاب كوو اوكه وغواړو خپله رابطه نېغ په نېغه جووړه كړونو Automatic انتخاب كوو اوكه وغواړوخپله رابطه جداګانه جوړه كړو نوManual انتخاب كوو،پهOpen Sours كولاى شو، چې رابطه ونيسو،اودBreak link په وسيله كولاى شو، چې رابطه له مينځه يوسواوLink ختم كړو،كه چېري مورابطه جداګانه وي لومړي دفايل په اصلي منبع كې تغيرات رډولواوSave كوويې كه چېرته خپل پروګرام ته راشونوموړي تغيرات په Update Now سره راوستلى شو. :Link Document object كه مودهر پروګرام دفايل سره رابطه كړي وي دلته يې نوم راځي  كه دورأ دفايل په اصلي منبع كې تغيرات رډولو اوكهPaint فايل ويBitmap image راځي، اوپهConvert باندي كولاى شو، چې دتصوير پرځاى Icon رډولو. View Menu (ليد غورنۍ) په نوموړي غورنۍ Menu كې كولاى شو، چې خپل خط په څلور ډوله پاڼوكې رډولواوهره پاڼه له يوې اوبلې سره توپير ولري. Normal : په دې پاڼې كې Header/footer سرۍ او پښۍ، تصوير اوعمودي خط كش هم نه ښكاري.  Web Layout(ګورت هډواڼه) : په دې پاڼه كې Header/Footer عمودي خطكش نه ښكاري اوكه  فايل وساتو هغه په انټرنېټ پاڼه كې ساتل كيږي.  Print Layout ( چاپ هډوانه): دازموږ عادي پاڼه ده هرڅه په كې ښكاري  سرۍ او پښۍ Heeter and Footer ،عمودي خطكش،تصوير. او نور هر څه په كې ښكاري.  Out Line (بهر ليكه) په دې پاڼه كې لومړي عنوانونه او سرليكونه ليكواودهرعنوان لاندې دهغه  اړونده ليكل كولاى شو،خوپه دې پاڼه كې له نورو صفحوڅخه څوكمانډونه اضافه دي. :Master Document په دې ځاى كې كولاى شو، چې يوڅه وليكو اوټول ليكل شوى متن كې يوځاىكړو اوقلف يې كړو اوهم كولاى شو، چې دبل فايل څخه يوڅه ورته راوړو نوله نوموړى كمانډ  څخه كاراخلو.  Tool Bar (توكپټه): ددې په وسيله كولاى شو، چې toolbar ختم كړو اوهم كولاى شو، چې دځان لپاره نوى toolbar يا توكپټه جوړه كړو. تګلاره: لومړى راځوCustomize (دوديزول) نيسو پدې سره به په toolbar كې دمينوګانونومونه راشي هريو، چې انتخاب كړو هغه مينواضافه كيږي اوپه New  سره كولاى شو، چې دځان لپاره  نوى مينوجوړه كړوNew كېكاږو، بل بكس راكوي خپل نوم وركوو اوMake toolbar  (توكپټه جوړول) كې ورته ځاى انتخابوو، چې ددې صفحې لپاره  مينوجوړه شي اوكه په نارمل حالت باندې پاتې شي OK  هوكې  وركوو.  Commands (بولۍ): ددې په وسيله كولاى شو، چې نوى مينوجوړه شوې مينوختمه كړو دمينوپه مينځ كې يوكمانډ اضافه كوو اوياترې يوكمانډ  ختموو. تګلاره : لومړى د  Categories اخرته راځواوNew menu  ( نوې غورنۍ) كېكاږو په كمانډ لست كې New Menu را اخلواوMenu bar  ته يې راكاږو، بېرته Categories (ټولۍ) ته راځو ډوله هرې مينو  څخه  كمانډ ونه وركش كوو اوپرېږدو يې په دې شكل زموږ مينوجوړېږي. :Built- in Menu ددې په وسيله كولاى شو، چې وركې شوى مينوګاني بيرته رډولو هره مينوكېكاږو اوچېرته يې چې غواړوهلته يې پريإدو. :Modify Selection ددې په وسيله كولاى شو، چې دمينوګانونومونه بدل كړوIcon يې بدل كړو اوهم كولاې شو، چې په Icons  كې تغيرات رډولو. :Keyboard ددې په وسيله كولاى شو، چې ټولوكمانډ ونوته Short Cut key وركړو. تګلاره: لومړى پهCategories كې مينوګانې انتخاب كوو اوپه Commands كې ورته يو، يوكمانډ  انتخاب كوو اوپه Press new Shortcut key كې ورته له كليدړه څخه Shortcut  key وركوو اوبيادAssign په بټن كليك كوو اوبياClose وركوو زموږكمانډ  همغه Key اخلي اوهره Shortcut key، چې وغواړو ختمه كړوډول هغه انتخاب كوواودRemove بټن كليك كو نوموړي كمانډ ختميمإي. :Option ددې په وسيله كولاى شو، چې دمينوګانوحالتتونوته تغيروركړو. (1 )           ددي په انتخاب كولوسره Toolbar/Format bar په يولاين كې رډولي. (2)              ددي په وسيله كولاى شو، چې مينوګانې وؤي كړو په دي شكل مينوراكوي، چې دمينوپه لاندينةبرخه كې په دغوعلاموكليك كوو اومينوله كليك څخه وروسته غزيإي. (3)         كه چېرته له پاسني كمانډ سره داكمانډ انتخاب وي نوره مينوبغيرله كليك څخه راكوي. Others (1)                       ددې په انتخاب كولوسره دtoolbar/format bar ټولIcons غټيإي. (2)                        ددې په انتخاب كولوسره كولاى شو، چې په Font كې هرخط په خپل اصلي شكل سره وګورو. (3)                       كه په toolbar كې دهركمانډ  په سرباندې كرسر يوه شيبه حصاركړو دهركمانډ نوم راكوي. (4)                       كه چېري داكمانډ  انتخاب وي اودهرIcon په سر باندې كرسر  يوشيبه تم كړو دهمغه كمانډ Shortcut key راكوي. :Reset my usage data ددې بټن په وسيله كولاى شوهغه تغيرات، چې موږ راوستي وي بيرته نارمل حالت ته راوستلاى شو. :Menu Animation ددې په وسيله كولاى شو، چې دمينوګانودراتګ حالت ته تغيروركړو. :Ruler ددې په وسيله كولاى شو، چې له خپلي صفحي څخه خط كش ختم كړو اويايېرډولو. :Document map ددې په وسيله كولاى شو، چې پاڼى په دوه برخووويشوپه يواؤخ كې زموږعنوانونه راځي اوپه بل اؤخ كې هغه متن راځي كوم، چې موږ ليكلي وي. :Header/Footer ددې په وسيله كولاى شو، چې خپلې صفحي په ډول كې اويا اخركي هيأر اوفوټر وركړو. :Foot notes كه چېرې موخپل ليكل شوي متن ته له Insert مينوڅخه footnotes وركړي وي ددې كمانډ  په وسيله كولاى شو، چې هغه وګورو. :Comments  كه چېري موله Insert مينوڅخه يومتن ته كامينټ وركؤې وې له View مينوڅخه كولاى شوخپل كامينټ وګورو. :Full  Screen ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل فايل دكمتوټرپه مكمله پرده باندي وګورو،له دې كمانډ  څخه وروسته له Close full screen بټن په وسيله كولاى شو، چې له نوموړي حالت څخه ووځو. :Zoom ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله پاڼى په خپله خوښه باندي غټه اوياوړه كړو،اوهم كولاى شو، چې دخط اندازه په خپله خوښه جوړه كړو اوهم خط دفيصدة له نګاه غټ كړو. Insert Menu (د ورننويستنې غورنۍ) Break ددې  په وسيله كولاى شو، چې پاڼى بدله كړو،كالم بدل كړو،اوهم كولاى شو، چې طاقې صفحې ته لاؤشواوياجفتې صفحي ته لاؤشو. :Page numbers ددې په وسيله كولاى شو، چې صفحي ته شماره وركړو اودشمارې لپاره په پاڼى كې ځاى انتخاب كړوكه وغواړو شماره دصفحي ښي اؤخ،چپ اؤخ، مينځ اويادصفحې په ډول سركې راشي اوهمFormat په وسيله كولاى شو، چې دصفحې دشماروډيزاين ته تغيروركړو. :Date/Time ددې په وسيله كولاى شو، چې وخت اوتاريخ وګورو مختلف ډيزاينونه راكوي هريو، چې موخوښه وي انتخاب كوو اوOK وركوو،Update automatically كه موچېرته انتخاب كړو وي اوپه كوم فايل كې تاريخ واچووكه خپل فايل هره ورځ وګوروپه فايل كې اچول شوى تاريخ به تغيرپيداكوي اودهرې ورځ په تيريدوسره به بأليإي. :Auto Text ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپل فايل په اخركې داحترام يوه جمله راوړو البته په دې ځاىكې داحترامانه كليموأيرزيات اقسام دي په هرجمله، چې كليك كړوهغه دفايل په اخركې راكوي. :Auto Correct (1)                         كه چېري ديوي جملي ډولني دوه توري غټ وليكل شي دنوموړي كمانډ  په انتخاب كولوسره هغه په خپله تصحيح كيږي. (2)                         كه چېري ديو جملي اوتورې په وړو حروفو وليكل شي په اتومات ډول سره  دجملي دسرتوري عټيإي. (3)                         ددې په انتخاب كولوسره دورځونومونه په غټوحروفوليكي. (4)          كه چېرته ديوې جملي دسرحرف وؤكې وليكل شي اونوره جمله په غټوتورو وليكل شي ددى په انتخاب كولوسره دنوموړې جملي ډول حرف اتومات لويإي اونور په وروتوروبدليږي. (5)                         ددې كمانډ  په انتخاب كولوسره لانديني حالتونه فعال كاركوي. :Replace په دې ځاىكې ورته هغه جمله ليكوكومه، چې بدلول غواړو اوپه with كې ورته هغه جمله ليكو چې دډولنة جملې پرځاى يې راوستل غواړواوپه نوموړې جمله اضافه "Add” كوو اوOK وركووبياراځوخپلي صفحې ته اوهغه تورې ورته ليكو، چې په Replace كې موورته ليكلي وې دغه تورې اتومات  په هغه توري بدليږي كوم، چې موورته پهwith كې ليكلي وي  او هم كولاى شو، چې خپله ليكل شوي جمله انتخاب كړو اوختمه يې كړو. Exception  :First letter په دي  ځاى كې  ورته يو تورى "A” ليكواوAdd كوويې بياOK وركووله دي توري وروسته حروف نه غټوي. :Initial Caps په دې ځاى كې ورته يو توري يايوه جمله وركوو اوهغه Add كوو دغه جمله، چې موږورمعرفې  كوو په هيڅ وخت كې نوموړې جمله نه صحيح كوي اوهم كولاى شو، چې يوه جمله انتخاب كړو اوختمه يې كړو. Auto format as you type (1)                           Heading كه چېري موږ كوم څه وليكو اونوموړې كمانډ  انتخاب وي اوهغه أبل انټركړو اتومات غټيږي"bold” كيږي. (2)                           :Border كه چېري نوموړى كمانډ انتخاب وي اوموږ دري  دمساوي (= = = ) علامى مسلسل وليكو اوانټروركړو اتومات په أبله كرښه بدليږي. (3)                           :Tables كه چېري نوموړى كمانډ  انتخاب وي او موږ څودجمع( + + + ) علامي وليكو اوانټريې كړو نومورې علامې په چوكاټ بدليږي. (4)                           :Automatic bulleted  list كه چېري نوموړى كمانډ  انتخاب وي اوموږد(") علامه وليكو فاصله وركړو اويو نوم يانور معلومات وليكو اودخط په اخركي بيا Enter انټريې كړو موږ اتومات  نوربولت راكوي. (5)                           :Automatic number list كه چېري نوموړى كمانډ  انتخاب وي او موږ مرښوته شماره وركړو اوأبل انټر وركړو هره كرښه اتومات شماري اخلي. Replace as you type (1)                                                                   كه چېري نوموړى كمانډ انتخاب وي  دغه قوسونه )”  “( اتومات په دي شكل  بدلوي )” “(. (2)                                                                   كه چېري نوموړى كمانډ  انتخاب وي اوfirst په دې شكل (lat ) ليكونو اتومات په دې شكل بدليږي lst. (3)                           كه چېري نوموړى كمانډ  انتخاب وي اوموږ يوپردوه په دي شكل 1/2" ليكونواتومات په دې شكل ½ بدليږي. (4)                           كه چېري نوموړى كمانډ  انتخاب وي اوموږ دوه منفي علامي  دخط په اخركې په دې شكل (Nabi--)  وليكونوهغه اتومات په دي شكل سره ( Nabi-) بدليږي،اوكه په همدي شكل سره ديوې جملي دواړو خواووته دمنفي  علامي  په دې شكل سره وركړو_Niazmand_ زموږخط اتومات په دې قسم شكست كيږي.Niazmand Auto Text كه چېري نوموړى كمانډ انتخاب وي اوموږ په لاندې ځاىكې يوه اوإده جمله وليكوله انټر څخه وروسته هغه ټوله جمله راځي.   تګلاره: لومؤې په Enter  auto  text entries here كې ورته جمله ليكو ډوله ليكلو وروسته يې Add كوو اوپروګرام ته راځوكه دجملې ډول توري ورته وليكو له انټروروسته هغه جمله، چې په نوموړى ځاىكې ليكلې وي مكمله راځي، اوهم كولاى شو، چې دDelete په وسيله خپله جمله لومړي انتخاب اوبياې ختمه كړو،دInsert په وسيله كولاى شو، چې خپله ليكل شوي جمله صفحې ته اضافه كړو اوكه چېرته خپله جمله انتخاب كړوپهPreview كې راته خپله مكمله جمله ښكاره كوي،اوShow toolbar په وسيله كولاى شو، چې ټولبار رډولو.   Field كه چېري موديوفايل ملكيت (property) وركؤي وي "يعني پراپرټي موورته أكه كؤي وي" اوغواړو دهغه په باره كې معلومات حاصل كړو نوله Field څخه كاراخلوو.   Symbol ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل فايل ته يوه نښه راوړو،اوهم كولاى شو، چې Symbol (نښي)  ته Shortcut وركړو،په نښه كليك كوو اوInsert بټن كاليك كو زموږ فايل ته نښه راځي،اوهم كولاى شو، چې دتياروجوړو شوو نښوڅخه كار واخلو. Comments ددې په وسيله كولاى شو، چې په خپل فايل كې ديوې جملي،يايوتوري په باره كې زيات معلومات وليكو اوهم كولاى شو، چې ديوځاى معلومات په كې دخبرو په شكل Save كړو. Foot Note  ددې په وسيله كولاى شو، چې يوې سختې جملې،يايو توري ته دصفحي په اخركې معنى يانوراضافي معلومات وليكو اوهم كولاى  شو، چې دخطر لاندي دهمغه لغات معنادEndnote په وسيله وليكو. Caption  ددې په وسيله كولاى شو، چې هندسي شكلونوسره دشكل شماره اودفصل شماره راوړو،اوهم كولاى شو، چې دځان لپاره  په خپله خوښه دشكل لپاره يو نوم وركړو،او دشكل لپاره دشمارو ډيزاين هم بدلولې شو اوهم كولاى شو، چې نمبر دشكل لاندي يا پاس رډولو. Cross-reference كه چېري موږ خپل ليكل شوي متن ته علامى وركړي وي لكه ..Bookmark, footnote, ndnote, figure, table, comments وركؤي وي او غواړو، چې په پاڼى كې دهغه ځاى خط ته لاؤشو، چې footnote موو وركړي وي نوله Cross-reference څخه كاراخلو. Index and Tables (لړيال او لښتيال)ـ ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپل ليكل شوي كتاب لپاره فهرست جوړكړو.Index and Table په درى ډوله دى. (1)                                                                   Table of Index   (د لړيال لښتيال) (2)                                                                   Table of Figure (3)                                                                   Table of Contents   تګلاره: كه چېري خپل ليكل شوي كتاب ته فهرست وركووIndex&Table كليك كوو اوبياMark Entry كليك كوو،بيا خپل عنوان بلاك كوو اوپه man entry كې كليك كوو زموږ عنوان هلته راځي په دي شكل سره ټول عنوانونه راوړو بياځوIndex&table ته اودخپلوعنوانولپاره ورته ډيزاين انتخاب كوو اوOK وركوو له دې مرحلي وروسته موږته خپل جوړشوى فهرست راكوي. Picture ددي په وسيله كولاى شو، چې خپل فايل  ته له كليپ ارټ  څخه يوتصوير راوؤ،Clip Art كليك كوو موږ ته أير تصويرونه راكوي هرتصوير، چې موخوښ شو په هغه كليك كوو اوInsert كليك كوو زموږانتخاب تصوير زموږ فايل ته  راځي. From File ددې په وسيله كولاى شو، چې له كوم فايل څخه تصوير راوړويعني هغه تصوير كه موخپله په كوم پروګرام كې جوړ كړي وي اوكه له بل ځاى څخه موراوړي وي. Auto Shapes ددې په وسيله كولاى شو، چې په مختلفوجوړوشوو ډيزاينونوكې خپل خط وليكو. Word Art ددې په وسيله كولاى شو، چې دخط دليكلولپاره بكس راوړواوپه هغه كې ليكل وكړو،اوهم كولاى شو، چې نوموړي خط له يوځاى څخه بل ځاى ته په اسانة سره نقل كړو. Text  Box ددې په وسيله كولاى شو، چې دخط دليكلولپاره بكس راوړو اوپه هغه كې ليكل وكړو،اوهم كولاى شو، چې نوموړي خط له يوځاىڅخه بل ځاى څخه بل ځاى ته په اسانة سره نقل كړو. File ددې په وسيله كولاى شو، چې له خپل فايل سره بل فايل يوځاى كړو اودوه فايلونه په پوفايل كې رډولو. Object ددې په وسيله كولاى شو، چې له مختلفوځايونوڅخه تصويرونه راوړو اوهم له دې ځاىڅخه دEdit مينوLink خلاصولې شو. نوټ دپورتني كمانډ  كار موپه مخكينيوصفحو كې لوستلى دى. Book MarK ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل ليكل شوي خط ته نوم وركړو اوهم كولاى شو، چې يو ځاى ددې په وسيله مشخص كړو. Hyper Link ددې په وسيله كولاى شو، چې دداخلي يوبل پوګرام سره رابطه ونيسو. تګلاره: په نوموړى كمانډ كليك كوو اوبياFile نيسوهريوفايل سره، چې موخوښه وي دهغه نوم كليك كوو اوok وركوو زموږ رابطه له هغه فايل سره جوړېږي.     Format Menu (د بڼې غورنۍ)   Font ددي په وسيله كولاى شوخپل فايل په مختلفوقسمونودخطونوسره وليكو،له دي ځاى څخه ورته هرډول ډيزاينونه وركولاى شو دخط لپاره دنګونه او مختلف ډيزاينونه وركولي شو. Effects          ددي په وسيله كولاى شو، چې ددليكل شوي خط په مينځ  باندي  كرښه رډولو.        ددې په وسيله كولاى شو، چې دخط په مينځ باندي دوه كرښي رډولو.         ددې په وسيله كولاى شو، چې خط داصلې كرښي څخه لإ پاس رډولو..         ددي په وسيله كولاى شوچې خط داصلې كرښي  څخه لإ لاندي رډولو.        ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپل خط سره سيورى هم رډولو.        ددې په وسيله كولاى شو، چې دخط مينځ  خالي رډولو اوصرف دغاړو كرښي يې راشي.        ددې په وسيله كولاى شو، چې خط ته سپينوالىوركړو اوسيورى ورسره راشي.        ددې په وسيله كولاى شو، چې لومړى تورى له نوروتوروڅخه په لإاندازه غټ وي خوټول خط په غټوحروفورډولي.           ددې په وسيله كولاى  شو، چې ټول حروف غټ رډولو.         ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل  خط پټ كړو. Character  Spacing ددې په وسيله كولاى شو، چې د  دوه لاينونوترمينځ فاصله لويه كړو. Text Effect ددې په وسيله كولاى شو، چې خط ته مختلف ډيزاينونه وركړو يعني  دخط خوا اوشا ه كرښه،ياخط ته نورپرقيدونكي ډيزاينونه وركړو. Paragraph ( پاراګراف) ددې په وسيله كولاى شو، چې دليكل شوي خط لپاره پرګراف جوړ كړو، چې لومړۍ كرښه له كومه ځايه شروع شي په خپله خوښه فاصله وركوو اوهم كولاى شوچې د دووكرښوترمينځ فاصله وركړو. Bullets and Numbering Bulleted ددې په وسيله كولاى شو، چې هرانټروروسته دخپلې  كرښي په لومړي سركې نښان راوړو، په نوموړى  ځاىكې ورته دډيزاين انتخاب كوواوok وركوو. Numbered ددې په وسيله كولاى شو، چې دصفحي دهرې كرښې لپاره نمبروركړو،ددې لپاره هم د ډيزاين انتخاب كوو اوok وركوو اوپه Customize كولاى شو، چې  په خپله خوښه نور ډيزاينونه راوړو. Borders and Shading ( بريدونه او سيورى) Borders ( بريدونه) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل ليكل شوي خط ته چوكاټ وركړو،دچوكاټ ډيزاين ته تغير هم وركولاى شو اورنګ  ورته هم بدلولاي شو اودخپل شاوخواپه خپله خوښه، چې هرلوري  ته چوكاټ وركړو كولاى شو. Page Border ( دپاڼې بريد) ددې په وسيله كولاى شو، چې صفحې ته چوكاټ وركړو،اوصفحې دچوكاټ رنګ په خپله خوښه بدل كړو،اوهم كولاى شو، چې دلاينونود ډبلوالي اونريوالي اندازه په خپله خوښه كولاى شوبرابره كړو اوهم دصفحې دشاوخواچوكاټ، چې كوم طرف ته يې وركړو اوياې كوم طرف ته چوكاټ ورنه كړو كولاى شو. Shading ( سيورى) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل ليكل شوي خط ته دځمكي رنګ بدل كړو،اوهم كولاى شو، چې درنګونو انتخاب په خپله خوښه وكړو،اوهم له تياروجوړوشوو عمودي لاينونو څخه كاراخستلې شو. Columns ( ستن) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپله پاڼى په څومساوي برخووويشو اوكولاى هم شو، چې په خپله خوښه باندي دكالم شكل ته تغيروركړو"يوكالم سورور اوبل كم دبرې   جوړ كړو" اوهم كولاى شو، چې په پاڼى كې يو،دوه،درى... ډوله دي څخه زياتو كالمونه هم رډولو،اودLine berween په انتخاب كولو كولاى شو، چې دكالم يواؤخ ته عمودي لاين راشي،Right to lift ددې په انتخاب كولوسره كولاى شو، چې دښي اؤخ ته كالم چپ اؤخ ته رډولو،اوكه چېري Equl column width كه چېري نوموړى كمانډ له انتخابه وباسوكولاى شو، چې هركالم ته په خپله خوښه اندازه وركړو. TabsTabs ددې په وسيله كولاى شو، چې دكليدړه  دټب بټن لپاره اندازه جوړه كړو،اوهم كولاى شو، چې خپل خط له ښيااوچپ اؤخ څخه وليكل شي،پهTab stop position كې ورته دټب لپاره اندازه وركوو اودSet بټن كليك كوو زموږ اندازه لاندى بكس ته راځي كه هره اندازه Select كړوپهClear كولاى شوهغه ختمه كړو،په Decimal باندي كولاى شو چې اعشاري اندازه جوړه كړو،دBar په كليك كولوسره دټب په اندازه پاڼى كې اوإد خط راكوي،اودLeader په وسيله كولاى شو، چې دټب څخه وروسته خط راكوي البته دخط لپاره ډيزاين هم وركولاې شؤ. Drop Cap ددې په وسيله كولاى شو، چې ديوى جملې ډول حرف له نورې جملې څخه عټ كړو مختلف ډيزاينونه لري،اوهم كولاى شوچې دخط ډيزاين ورته بدل كړو اودهغه غټ شوي حرف ته اندازه وركوو، چې څومره غټ راشي. Text Direction ددې په وسيله كولاى شو، چې دخط جهت ته تغير وركړو،لومړى Text box اخلواوپه هغه كې خط ليكواو له نوموړى كمانډ  څخه كاراخلو،څوډيزاينونه لري هر يو، چې انتخاب كړو زموږ خط په دغه قسم ډيزاين اخلې. Change Case ددې په  وسيله كولاى شو، چې ديوى جملي ډول حرف په كوم ډول راشي،دSentence case په انتخاب كولودجملي ډول حرف غټيږياونوره جمله په وړو حروفوراځي،د lower case په انتخاب كولودجملي  ټول حرف واړه راځي،Title Case ددې په انتخاب كولوسره دهرې كليمي ډول حرف غټ راځي، دtOGGLE cASE په انتخاب كولوسره دهرې كليمي ډول حرف وړوكى اونورغټ راځي. Background ددې په وسيله كولاى شوخپلي صفحې ته رنګ وركړو اوياله تيارجوړ شوي رنګ څخه كارواخلو،اوهم كولي شو، چې خپلې ټولي صفحې ته خپل تصوير راوړوFill Effects كليك كوو بياPicture كليك كوو له دې څخه وروسته Select  Picture بټن كليك كوو په هرځاى كې، چې زموږ تصوير وي هغه ځاى نيسو اوتصوير انتخاب كوواوInsert بټن كليك كووبياok وركوو زموږ انتخاب شوى تصوير صفحې ته راځي. Theme ( سروكى) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپلي صفحې ته تيارجوړشوي ديزاين وركړو په Choose a themes ورته يو،يوډيزاين انتخاب كوو هرډيزاين، چې موخوښ شوه هغه ورته انتخاب كوواوok  وركووپهSet Default  باندي هر انتخاب شوى ډيزاين دتل لپاره پاتي كيږي، اودStyle Gallery بټن په كليك كولوسره زموږهغه صفحې ته ډيزاين وركوي په كومه كې، چې كاركوو. AutoFormat (خپلبڼه) ددې په وسيله كولاى شو، چې له تيارو جوړوشووډيزاينونو څخه كارواخلو،مخكى صفحې موپه Auto text لوستلي دي. Style  (ډول) ددې په وسيله كولاى شو، چې ځان ته په خپله خوښه يو ډيزاين جوړكړو،دNew په كېكاږلو سره ورته  نوم وركووډوله Format څخه ورته مختلف ډيزاينونه وركوو او ok   وركوو كوم ډيزاين، چې موږ جوړ كړى وي هغه راځي. Object (څيز) ددې په وسيله كولاى شوچې په تصوير كې هر ډول تغيرات او بدلونونه رډولو، رنګ  يې كم او زيات  كولاى شو،لاينونه وركولاى شوو او هم تصويرلوى او وړوكى كولاى شو. Tools Menu (توك غورنۍ) Spelling and Grammar ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپل ليكل شوي متن ګرامري اوحروفي غلطي صحيح كړو،كه وغواړو، چې غلطي صحيح كړونودAdd بټن كليك  كوو،اوكه وغواړو، چې له غلطة تيرشوله Ignore څخه كاراخلوو،اوكه وغواړو يوه كليمه په بله كليمه بدله كړو له Change څخه كاراخلو اوكه وغواړو، چې تيره شوي كليمه بيرته رډولولهUndo څخه كاراخلوو،اوپه Next Section كولاى شو، چې بله برخه وګورو اودهغى ګرامراوسپيل وګورو. Language   (ژبه) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل كمپيوټرته يوه بله ژبه وركړو اوبياره همغه ژبه كاروكؤي. Thesaurus ددې په وسيله كولاى شو، چې ديولغات معناپيداكړواوهم يو حرف په بل حرف باندي بدلولاىشو Hyphenation كه چېري يوه كليمه دكرښي په اخركې نيمه راشي دنوموړى كمانډ  په وسيله كولاى شو، چې دهغه كليمې كومه، چې نيمه په ډوله كرښه كې پاتې ده اونيمه په بله كرښه كې راغلى(-) په دي شكل علامه دهغه نيم شوي خط  په اخركي راځي، اوAutomatically Hyphenate Document په انتخاب كولوسره كولاى شو، چې اتومات دغه (-) علامه واخلي،اودHyphenate word in caps نوموړي كمانډ  په هغه وخت كې كاركوي، چې خط موپه غټوحروفوليكلاى وي. Word Count ددې كمانډ  په كليك كولوسره زموږ دليكل شوي فايل دحروفومكمل معلومات راكوي، چې څوكرښي دې،دفاصلى سره څوكليمې دي اوبغيرله سپين څخه څودي؟ اوهم دصفحوپوټ نوټ،اوينأنوټ سره څوكليمې اوڅوصفحې دى. Auto Summarize په نوموړي كمانډ زموږ دفايل خلاصه راښايي اوپه څلوروطريقوسره كولاى شو، چې هغه وګورو. (1)                                Highlight the key points دنوموړى كمانډ  په وسيله صرف دفايل خلاصه راكوي. (2)                                         Create a new document and put the summery                                              ددې په كليك كولوسره موږته يونوې پاڼى راكوي اوزموږ خلاصه هلته انتقال  كو (3)                                   Insert executive summery o... ددي په كليك كولوسره زموږ دخط په سرباندي خلاصه راكوي. (4)                                                                   Hide every things but the summery without ددې په كليك كولوسره بغيرله خلاصى نور هرڅه پټوي. Auto Correct (خپل سمون) نوموړي كمانډ يوځل مخكې په Auto text كې تشريح شوىدى. Truck Correct :Highlight Changes كه چېري وغواړو زموږ په فايل كې څوك تغيرات رډولي اوهغه موږ ته په اتومات ډول كمپيوټرپه بل رنګ رډولي ډول Truck changes wile editing كمانډ  انتخاب كوو اونور دوه كمانډ ونه تغيرات رډولي كولاى شوهغه وباسو اوok كليك كوو كه بل څوك زموږ په فايل كي تغيرات رډولي كولاى شوهغه په بل رنګ وګورو،اودOption  په وسيله كولاى شو، چې دهايلايټ رنګ ته تغير وركړو كه مورنګ ورته بدل كؤ هغه Save كوو اودتل لپاره تغيرات په همغه رنګ راځي. Accept or reject changes كه چېري زموږپه فايل كې چاتغيرات راوستي وي اوغواړو نوموړى تغيرات له مينځه يوسوله Reject څخه كاراخلو اوكه وغواړو، چې دغه تغيرات پاتي شي نوله Accept بټن كليك كوو اوتغيرات ختميإي. اوكه وغواړو، چې دغه تغيرات په بل رنګ وښايي نوChange with highlight انتخاب كوو. اوكه وغواړودټول فايل خط په يورنګ وګورولهChange with out thghlight څخه كاراخلو. اوكه وغواړو، چې له تغيراتوپرته زموږفايل په اصلي حالت رډولي لهOringinal  څخه كاراخلو،اودFind په وسيله كولاى شو، چې تغيرات پيداكړو. Compare Documents كه وغواړو، چې دوه فايلونه سره په يوفايل كې ځاى كړو له نوموړى كمانډ څخه كاراخلو. Merge Document كه وغواړو يوفايل خراب كړو له لاندينة طريقى څخه كاراخلو. تګلاره: لومړى يوSave شوي فايل خلاصووبياTruck Changes ته ځواوTruck Changes will editing كمانډ انتخاب كوواوپاتي دوه نوركمانډ ونه له انتخاب څخه وباسوپه خلاص شوي فايل كې ليكل كوو اوهمدغه فايل Save As كوو،نوم وركوو او فايل بندوو بياخپل ډولنى فايل خلاصوو اوMarge Document ته ځو اودوهم فايل هم خلاصووله دي مرحلې وروسته Truck Changes ته ځو، اودرى واړه كمانډ ونه انتخاب كوو Ok وركوو اوزموږټول تغيرات په نوموړى فايل كې پاتي كيږي. Protect Document كه وغواړو خپل فايل ته Password (تېرن ويى) وركړوله پورتني كمانډ  څخه كاراخلو. Password په درى ډوله دي :Truck Changes كه نوموړي كمانډ انتخاب وي اوموږ خپل فايل ته شيفروركړو په دې صورت كې زموږ هغه تغيرات، چې په فايل كي يې رډولوپه بدل رنګ راځي. :Comment كه چېرې موږ نوموړي كمانډ انتخاب كړي وي اوخپل فايل ته password  وركړو اوبياپه فايل كې كوم تغيرات رډولولهComment (څرګندون) څخه پرته نورتغيرات نه مني صرف كولاى شو، چې په څرګندونو كې تغيرات رډولو. : Form كه چېرې نوموړي كمانډانتخاب وي اوفايل ته ويى  password وركړو بياپه فايل كې هېڅ  نوع بدلون نه شو را وستلاى . Mail Merge كه وغواړو ديوټولګي لپاره بري ليكونه (شهادتنامې) جوړې كړو اوپه هره شهادتنامې كي مختلف نومونه راشي له نوموړى كمانډ څخه كاراخلو. تګلاره : لومړى په يوجدول كې دزده كوونكونومونه ليكواودشهادتنامې مكمل متن ليكو اوهغه Save كوو بيانوموړي فايل بندوو اوMail Merge ته ځواوهلته Create انتخاب كوو،اوبياFrom letter كليك كووبياActive windows انتخاب كووله دې وروسته Get data انتخاب كوو ورپسې Open data sours انتخاب كووپه بله مرحله كې خپل فايل انتخاب كوو بيايې Open بټن كليك كوو اوEdit main do... انتخاب كوو،له دي وروسته دشهادتنامې متن ليكو اودنوم په ځاى كې ورته Insert merge field څخه نوم انتخاب كوو اوهمدارنګه دپلار نوم هم ورته نيسو اودزده كوونكونورمعلومات وركوو،له دي مرحلې وروسته نومونه دA.B.C... په ترتيب يو يوانتخاب كوو بياورته Merge to new document  انتخاب كوو،په همدي ترتيب زموږ په يوه جوړه شوې شهادتنامه دټولو زده كوونكو لپاره ره يوشان راځي اودهرزده كوونكي له نوم سره دشهادتنامې تياريږي. ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل فايل پرنټ كړو. ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل فايل ترتيب كړو. ددې وسيله كولاى شو، چې په خپل فايل كې يوتورى،جمله... پيداكړو. د  ددې په وسيله كولاى شو، چې دخپل فايل غلطي صحيح كړو ددې په وسيله كولاى شو، چې بيرته  Mail merge ته لاړ شو. Envelopes and labels :Envelopes ددې په وسيله كولاى شوچې دخط پرياكټ دپاسه خپله پته  وليكو په Deliery address كې ورته دهغه چاپته ليكو كوم ته، چې خط ليږل غواړو،اوپه Return address كې ورته خپله پته ليكو،Omit كه چېري نوموړى كمانډ انتخاب نه وي په يومخ كې دواړه پتې راځي،Feed په دې ځاىكې دپرنټ كولولپاره ډيزاين انتخاب كوو،Option دنوموړي كمانډ  په وسيله كولاى شودEnveopes لپاره مختلف قسم ورقى انتخاب كړو اوهم كولاى شو، چې دخط لپاره ډيزاين ونيسو. :Add to document ددې په وسيله كولاى شو، چې يوشى ډاكومنټ ته اضافه كړو. Label (نښکه) دليبل په وسيله  كولاى شو، چې دځان لپاره معرفت كارت جوړ كړو البته نوموړي كارت په مكمله پاڼى كې په زياته اندازه هم راوستلي شو، اوپه ټوله پاڼى كې يو كارت هم راتلاى شي،په Option كې دپرنټ لپاره مختلف انواع انتخاب كولاى شو،New Document په وسيله كولاى شو، چې خپل ليبل نوى صفحي ته انتقال كړو،Details په دې ځاىكې موږ ته دليبل په باره كي پوره معلومات راكوي دورقىاندازه راښايي اوهم كولاى شو، چې تغيرات په كې رډولو،دNew label په وسيله كولاى شو، چې دځان لپاره نوى ليبل جوړكړو اوپه خپله خوښه ورته اندازه انتخاب كړو. Macro مكروپه دري ډوله ده    Normal*           Tool Bar *       Keyboard * :Normal لومړى په Tools مينوكي مكرو(macro) انتخاب كووبياRecord new macro انتخاب كوو بياپهMacro name كې ورته نوم وركوو بياok وركوو له دې وروسته په بله پاڼى كې ډيزاين كوو بيرته Tools مينوته ځواوپه مكروكې ورته Stop macro انتخاب كوويا      دغه علامه كليك كوو زموږ مكرو ودريږي اوكوم خط ته، چې موډيزاين وركړي وي هغه بيرته ختموو،په بل پؤاوكې  بيا ليكل كوو ډوليكل شوى خط سيليكټ كوو بياراځوTools مينوته اوMacro  انتخاب كوو اوRun بټن كليك كوو په دغه وخت كې دهغه پخواني خط ډيزاين په مكمله توګه دغه خط هم اخلې. :Tool Bar كه وغواړو Macro لهtoolbar   څخه جوړه كړو لومړى ځوTools مينوته اوهلته record new macro كليك كوو بياپه راكړل شوي بكس كې toolbar انتخاب كوو له دې وروسته بل بكس راكوي په هغې كې  ورته Macro انتخاب كوواوپاس ټولبار ته يې كش كوو ډوله modify selection  څخه ورته نوم يايوه بټن انتخاب  اوClose كوويې بياخپل ډيزاين كوو كله، چې موډيزاين ختم شو مكرو stop كوو هغه ډيزاين، چې موږ كړي دى هغه بيرته ختموو اوبياورته نورخط ليكو اوخپل ليكل شوى خط بلاك (select) كوو بيا هغه نوم يابټن، چې موږ جوړه كړي ده كليك كووهغه پخوانى ډيزاين ټول زموږ نوى ليكل شوى خط اخلي. :Keyboard لومړى ځوtools مينوته اوهلته Record new document انتخاب كوو بكس راكوي په هغى كې بياkeyboard انتخاب كوو بياورته Short cut key  وركوو مثلاً:(Ctrl + Alt +N ) بيايې Assign كوو اودClose بټن انتخاب كوو له دې وروسته ډيزاين كووبياMacro هم Stop كووپه اخرنة مرحله كې هغه Short cut key  وركوو په دې صورت كې هغه ډيزاين  كوم، چې كو پخواني خط ته وركړي دغه خط اخلي. Customize (دودیزول) نوموړي كمانډ  مومخكى په view مينوكې تشريح كړي دې. Option نوموړي كمانډ به د(اندلس كمپيوټرسنټر) په ټولګيوكې ولولة.   Table Menu (لښتيال غورنۍ) Draw Table (لښتيال انځورول)  ددې په وسيله كولاى شو، چې په خپله خوښه يوجدول جوړ كړو،ټولبار (توكپټه) يې دنوموړي كمانډ  په كېكاږلو سره سم راځي، چې په نوموړي غورنۍكې دكرښي ډبلوالى اودكرښي لپاره دلاين ډيزاين انتخاب كوو اوهم كولاى شو، چې دجدول كومې خواته كرښه وركړو اوكومې خواته كرښه وانه خلي دSliding color (كښووني رنګ) په وسيله كولاى شو، چې جدول ته رنګ وركړو،اوهم كولاى شو، چې په جدول كې نومونه له A  څخه ترZ ډولهZ  څخه ترA  پوري په ترتيب كړواوهم كولا ي شو، چې په جدول كې څوخانې سره يوځاى اويا يوځاى شوى خانى سره جلا كړو اوكه چېري خانې يودبل سره توپير ولري كولاى شو، چې  ټگولى سره يوشان كړو اوجدول ته  ډيزاين هم وركولاې شو. Insert (ورننويستل) Table (لښتيال) ددې په وسيله كولاى شو، چې په خپله خوښه يو جدول ته د كالمونو اوRow (كيل) اندازه وركړو په No of columns كې ورته دكالمونو تعداد وركوو، چې څو كيلونه راشي. ددې په وسيله كولاى شو چې دكالمونواندازه برابره كړو، چې سور يې څومره راشي. ددې په وسيله كولاى شو، چې دخط په اندازه باندي جدول برابر كړو ددې په وسيله كولاى شو، چې جدول دوينډوزپه اندازه برابركړو. :Format (بڼه) ددې په وسيله كولاى شو، چې خپل جدول ته مختلف ډيزاينونه وركړو. :Columns to the left ددې په وسيله كولاى شو، چې په جدول كې چپ اړخ ته يوكالم اضافه كړو. :Columns to the Right ددې په وسيله كولا ي شو، چې په جدول كې ښي اړخ ته يوكالم زيات كړو. :Row Below (لاندې كيل) ددې په وسيله كولاى شو، چې په جدول كې يو"كيل" لاندې خواته اضافه كړو. Cell (خونه) ددې په وسيله كولاى شو، چې په جدول كې يوه خانه اضافه كړو. Delete (ړنګول) ددې په وسيله كولاى شو، چې Table,Columns,Row,Cell ختم كړو.  Select (ټاكنه): ددې په وسيله كولاى شو، چې Table,Columns,Row,Select تور او بلاك كړو. Merge cells (د خونو سره ننويستل) ددې په وسيله كولاى شو، چې څوخانې سره يوځاى كړو اويوه خانه ترې جوړه كړو. ZZZ

پښتو متلونه

Pashto proverbs پښتو متلونه

علم د ښه سړي نه ډېر ښه او د بد سړي نه ډېر بد جوړوي
Learning makes a good man better, and an ill man worse.

خپل کار سره کار لره
Let each one turn his mind to his own troubles.

داسې متل نشته چې رښتيا نه وي
There is no proverb which is not true.

وخت د هر غم دوا دى
Time softens all grieves.

تللى وخت بېرته په لاس نه راځي
Time flies never to be recovered.

عزت کوه عزت به دې کېږي
He that respects is respected.

شتمنه ښځه به درنه غلام جوړوي
He that marries for wealth sells his liberty.

دلته دم او قدم دواړه په حساب دي
Every wrong is avenged on earth.

کار په کولو کېږي
You cannot do anything by doing nothing.

د طاقت نه مهارت ښه دى
Skill is stronger than strength.