حسن یار وبلاک
حسن الله حسن یار وبلاک ته په خیر راغلی ستړی مه شی هرکله راشی ستا سو په خدمت کی  
نور ویب سایتونه
                               
لومړی څپرکی د ادارې عمومیات مدیر څوک دی؟ مدیر په لغت کې د اداره کوونکی اوکارګردان په معنی دی. اوپه اصطلاح کې مدیر هغه شخص دی چې دخپل ټیم دکړنو دتنظیم مسئولیت په غاړه لری. مدیریت یا منجمنت څه دی ؟ منجمنت له دریو کلیمو څخه،  Manage په معنی تنظیم کول،  Men  په معنی افراد و او Tactfully به معنی ماهرانه څخه تشکلیل شوی دی. چې دهغې کلی مفهوم دافرادو تنظیم او اداره کول دی په ماهرانه توګه. دشلمې پیړی معروف عالم [ماری پارکر فولیت] دنورو پواسطه دکار سرته رسولو هنر مدیریت بولی. دبل په قول: مدیریت دپخوانۍ فرانسوی کلمې management چې معنی یې په لاره اچول، هدایت او نظارت دی. نوموړې کلمه پخپله د دوو لاتینی کلیمو menu ager څخه تشکیل شوی چې دلاس پوسیله لارښودنه کولو معنی ورکوی. دهغهې اوسني مفهوم سره دکاری قدرت دپراخوالی اومختلفو منابعو( بشری، مالی، فزیکی اوغیرمحسوسې) له لارې دیوه سازمان دټولو کاری پروسو لارښوونه، رهبری او هدایت کول منجمنت بلل کیږی. سیستم څه دی ؟ سیستم له هغه مجموعې څخه عبارت دی چې دڅو یوله بله سره مرتبطو اجزاوو څخه تشکیل شوی چې یوځای سره کار کوی. داسې که په یوه جز کې نقص پیدا شی، ټول سیستم متاثر کیږی. اما داداری له نظره. سیستم دیوه سازمان دداخلی مختلفو ارګانو او دیپارټمنټونو مجموعه ده چې مشخص  اومشترکو اهدافو ته درسیدو په خاطر دمشخصو قواعدو او مقرراتو څخه پیروی کوی او یوځای فعالیت سرته رسوی. ستراتیژی څه ده؟ ستراتژی له یونانی کلمېstrategos  چې ( stratos په معنی دنظامی او ago په معنی درهبری  ) اخیستل شوېده. له لغوی اړخه په حیله، تاکتیک( جنګی پوهه) او دجنګی تدبیر په فن سره معنا شویده. -                      ستراتیژی هغه جامع، واحد او کامل پروګرام دی چې دهغې په اساس دیوه سازمان اساسی اهدافو ته رسیدل تعیین کیږی. په بل عبارت دیوه سازمان کلی هدف ته درسیدو لپاره دفعالیتونو او پالیسیو جامع پلان ته ستراتیژی ویل کیږی. پلان څه دی؟  هدف ته د رسیدلو لپاره سیستماتیک او منظمې قبلی طرحه پلان ګڼل کیږی. د وخت له اړخه پلان په درې ډوله دی •                     لنډ مهال پلان •                     منځ مهال پلان •                     اوږد مهال پلان  تشکیل څه دی؟ په یوه اداره کې دوظایفو تقسیم، دصلاحیت او مسئولیت دحدودو تعیین، دواحدونو ترمنځ دمنطقی روابطو تعیین او دمراتبو تسلسل، تشکیل بلل کیږی. په تشکیل کې دغه درې نکتې دپام وړ دی. •                     دوظایفو تقسیم •                     دصلاحیتونو او مسئولیتونو دحدودو تعیین او تثبیت . •                     دواحدونو ترمنځ منطقی روابط . پروژه څه ده ؟ پروژه یو ډول مشخص فعالیت دی چې شروع اوختم یې معین وی داسې چې د پروژې له تکمیل سره دهغې تشکیل هم له منځه ځی. په پروژه کې محدود وخت دمشخصو منابعو څخه په استفاده هدف ته دځان رسول په نظر کې نیول کیږی. دپروژې مدیریت څه دی ؟ دپروژې مدیریت هغه پروسه ده چې مشتمله په پلان جوړونې، سازمان کولو، همغږی، تطبیق او کنترول وی. چې په دغه جریان کې دمعینو منابعو څخه په معینو وختونو کې، موخو ته درسیدو په خاطر استفاده صورت نیسی.         اداره څه ده؟ اداره یو ټولنیز نظام دی چې دخاصو نظریاتو او طریقو په اساس منځ ته راغلی وی او په هغه کې ډیری کسان د یو سلسله نسبتاْ مشخصو اهدافو ته درسیدو په مقصد متنوع او دقیق وظایف سرته رسوی. په اداره کې، دافرادو سره یوځای کولو پروسه، په کارونو کې دآسانتیا درامنځ ته کولو او مشخصو اهدافو ته درسیدو په خاطر په نظر کې نیول شوېدی. ترڅو په هغې کې دمختلفو منابعو څخه په موثر او ګټوره توګه استفاده وشی او په نتیجه کې د ذیدخلو اړخونو قناعت او رضایت حاصل شی. دادارې اومنجمنت مهم عناصر: •                     اهداف •                     منابع •                     مؤثریت یا  Effectiveness •                     مثمریت یا    Efficiency •                     ذیدخل اړخونه (Stakeholders) دهدف تعریف دمدیریت له نظره :  هدف، هغې مطلوبې نتېجې ته ویل کیږی چې دیوې ادارې ټول فعالیتونه په هغه لوری سوق کیږی. دهدف ځانګړنې  هدف باید د دغه ځانګړنو درلودونکی وی: •                      واضح او مشخص وی. •                      داندازه کولو وړ وی. •                      دلاسته راوړلو وړتیا ولری. •                      واقعی وی. •                     په وخت پورې منحصر وی په لنډه توګه ویلای شو چې هدف باید S.M.A.R.T(Specific, Measurable, Attainable or Achievement, Realistic and Timely or Time bound) وی منــابع:   د یوه سازمان مادی اومعنوی سرمایې ته منابع ویل کیږی. چې په لاندې ډول ویشل شوی : §                      فزیکی منــابع §                     مالــی منــابع §                      انسانـی منـابع §                      غیرمحسوسې منــابع په اداره کې موثریت څه شی دی ؟ دهغه فعالیتونو سرته رسول چې دسازمان هدف ته رسولو کې کمک کوی. موثریت بلل کیږی.  یا په بل عبارت! به ښه او صحیحه توګه دفعالیتونو سرته رسول موثریت دی . په اداره کې مثمریت څه شی دی؟ دهغه فعالیتونو سرته رسول چې په نتېجه کې یې دکمې سرمایې پواسطه زیاته نتېجه لاس ته راځی. یعنی دمحصول نسبت باید سرمایې ته زیات وی. په اداره اومنجمنت کې ذیدخل اړخونه: هغه کسان دی چې په سازمان او یا فعالیتونو کې يې سهم، منفعت اویا هم علاقه موجوده وی اویا داچې دسازمان فعالیتونه يې په ګټه اوتاوان کې اثر ولری. ذیدخل اړخونه په لاندې کتګوریو کې شاملیږی : •                     سهم لرونکی •                     کارکوونکی یا مامورین •                     مشتریان/تمویل کوونکی •                     عرضه کوونکی •                     محلی افراد د ادارې اومنجمنت اهمیت: §                     په ښه توګه دموخو لاسته راوړل §                     په مصارفو کې کموالی §                     دوخت اوپیسو دمحدودیتونو په نظر کې نیولو سره دفعالیتونو سرته رسول. §                     دمشتریانو، تمویل کوونکو .... قناعت اورضایت منجمنت په هرډول سامان کې دتطبیق وړ دی. ســــــازمان  یا : Organization دخاصو اهدافو اومقاصدو دحصول لپاره دافرادو یوخاص او سنجیده (ارزول شوی) ترتیب ته سازمان ویل کیږی. چې ددغه مشخصاتو لرونکی وی: §                     خاص هدف §                     خاص تشکیل §                     افراد دسالمې ادارې ځانګړنې •                     په اداره کې باید له ټولو اداری اصولو، قواعدو اومقرراتو کافی پیروی وشی •                     د ادارې تشکیل باید دهغې له اړتیاوو سره موافق وی او د ادارې داصلی وظایفو او اهدافو سره همغږی او دتشکیلاتی پړسوب څخه باید مخنیوی وشی. •                     دکارکوونکو په انتصاب، انتخاب، تغییر، تبدیل او تادیاتو کې باید مهم اداری اصول (تعادل، تخصص، مفیدیت اومثمریت، انسانی روابط او دادارې سلسلهء مراتب) رعایت شی. •                     اداره باید له تقلب، استفاده جویی، رشوت، بیروکراسی (کاغذپرانی) څخه منزه وی. •                     کار اهل کار ته سپارل •                     په اداره کې باید همغږی، دکنترول ښه سیستم او رهبری وجود ولری. او دمدیریت له اصولو پیروی صورت ونیسی. د ادارې اساسی اصول: •                     دهدف یوالی اوهمغږی •                     دسلسلې مراتب •                     تخصص •                     په دستوراتو کې یوالی •                     دنظارت ساحه •                     صلاحیت او مسئولیت •                     تعادل •                     انعطاف پذیری او مداومت (دوام ورکول) •                     کار آئی ( مثمریت) پلان جوړونه: پلان جوړونه هغه پروسه ده چې د هغې پواسطه اهداف تعریف او تشخیص، فعالیتونو دتطبیق تعیین سره له زمان بندی، دمطلوب وضعیت طرحه کول او د دقیقو مصارفو سنجش او داهدافو دتحقق لپاره اقدامات او وسایل پیداکول او دمصارفو شرحه ترتیب کیږی. پلان جوړونه مناسبه تصمیم ګیری غواړی. په حقیقت کې دپلان جوړونې امر بې له تصمیم نیونې تحقق نه پیداکوی. دپلان جوړونې په مرحله کې باید په کافی اندازه ذهنی وړتیا په کار واچول شی. سازمانول (  : ( Organizing                         عبارت دی له : §                      داړینو فعالیتونو تشخیص اوتنظیم §                      موخو ته درسیدلو لپاره داړینو فعالیتونو ګروپ بندی کول. §                     کله چې یوه مدیر یا اداره چې ته صلاحیت تفویض شوی وی. نو دکړنو ټولی باید تخصص شی. §                      دفعالیتونو دهمغږی اوانسجام لپاره زمینه برابرول، که په عمودی بڼه وی اویا افقی بڼه. دسازمانولو عمده مسائل: §                     ددې واضح کول چې څوک، کومې دندې سرته رسوی. §                     څوک دکومې نتېجې دلاسته راوړلو مسئولیت په غاړه لری. §                     دسازمان اهدافو ته درسیدلو په خاطر ښې تصمیم نیونې او اړیکو زمینه برابرول. §                     دکاری مقرراتو اوسیستم تعیین کول. مثلاْ داړیکو دتأمین لپاره تصمیم نیونه، دمنازعاتو حل ... اوداسې نور. استخدام (  ( Staffing: دسازمان په تشکیل کې دخالی بستونو ډک کول او ډک ساتلو ته استخدام ویل کیږی. او دغه مسائل په استخدام کې شاملیږی: q                 دقوای بشری اړتیاوو تشخیص q                 دشته افرادو بررسی او څیړنه q                 انتخاب q                 تقرر q                 تعلیم q                 ارزونه رهـــــبری    : (Leading)    په فعالیتونو دهغه ټولی دافرادو(چې په معیین وضعیت کې دمعینو اهدافو دتحقق لپاره شریکې هڅې کوی) تاثیر اچوونې پروسې ته رهبریت ویل کیږی. په رهبری کې په نورو باندې تاثیر درلودل پداسې بڼه چې هغوی داهدافو دتحقق په لوری وهڅوی. د دیر اهمیت وړده دیوه رهبر لازمی خصوصیات اومهارتونه عبارت دی له: ·                   ټولنیزوالۍ، په عمل کې ابتکار، قوی اراده، په نفس باندې اعتماد، ددندو دانجام له نحوې معلومات، په مختلفو موقعیتونو کې دبصیرت اوپوهې دلودل، همکاری، محبوبیت، انعطاف پذیری، روانی روغتیا.... ·                   رهبر، ادارې ته دخلاقیت، انګیزش، هدایت، توصیې، تشویق اومثبتو تغییراتو درامنځ ته کیدو په نظر ګوری. مدیران علاوه له پلان جوړونې، سازمانولو، استخدام اوکنټرول، درهبریت دنده هم په غاړه لری. کــنـــترول: کنترول هغه پروسه ده چې دانجام شویو فعالیتونو مطابقت له پلان شویو فعالیتونو سره تر غور اوڅیړنې لاندې نیسی. دمدیرانو له مهمو دندو څخه یوهم کنترول دی. چې دهغوی دنورو دندو په څنګ کې داهدافو دتحقق لپاره موثر عامل ګڼل کیږی. او دادارې د فعالیتونو د دوامداره اصلاح لپاره په کار وړل کیږی.       دکنترول ډولونه : o                    مخکې کتونکی کنټرل (مخکې له عمل څخه کنترول) o                    حال کتونکی کنټرل ( دعمل داجرا په حال کې کنترول) o                    شاته کتونکی کنټرل ( وروسته له عمل څخه کنترول) دمختلفو کچو مدیرانو دندې دلوړې کچې مدیر •                      اوږدمهاله اوستراتیژیک پلانونه څیړل او هغې ته پراختیا ورکول. •                     دمختلفو ډیپارټمنتونو د دندو اوکاری پروسې ارزول اودهغوی سره همکاری کول. •                     په سازمان کې دکلیدی اشخاصو اوکارکوونکو دانتخاب حق درلودل. •                     په عمومی مشکلاتو کې دمنځنۍ کچې مدیرانو ته مشورې ورکول. دمنځنۍ کچې مدیر •                     دمنځ مهاله پلان جوړول او دلوړې کچې دمدیر دغور اوڅیړنې په خاطر اوږدمهاله پلان ترتیب اوتنظیم کول. •                     دمختلفو ډیپارتمنتونو لپاره دپالیسی ترتیب کول. •                     دکارونو دورځنی او اونیز راپور کنترول او ارزونه. •                     د ټیټې کچې مدیرانو ته په اړوند ستونزو کې مشوره ورکول. •                     دکارکونکو انتخاب اواستخدام په غاړه لرل. د ټیټې کچې مدیر •                     کاری اولنډمهاله پلانونه جوړول اودمنځنۍ کچې مدیرانو ته دهغې په اړوند ډیر جزئیات ورکول. •                     د مادونانو (ترلاس لاندې کسانو) دکړنو له طرز اوکاری پروسې څیړنه او نظارت کول. •                     د ورځنیو کارونو اوکړنو تنظیم کول. •                     په مشخصه توګه د دندو لایحې ترتیب کول. •                     له کارکوونکو سره همیشنۍ او نیږدې اړیکې ساتل. دمدیریت دمهارتونو موډل                     مهارت های مدیریت: 1.      مسلکی (تخنیکی) مهارتونه: دمدیر مسئولیتونه •                     دخپل ځان په اړوند مسئولیت •                     دخپل مادون ( ترلاس لاندې کس) په اړوند مسئولیت •                     دخپل سازمان اړوند مسئولیت.
[ Wed 8 May 2013 ] [ 9:56 PM ] [ حسن الله حسن یار ]
.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

امکانات وب